INNERLIJK LEVEN,

TUSSEN BRON EN STROOM

Dankbaarheid

Les 1: Wat verlangt mijn hart?

©Pixaby geralt-universe-1044105_1920
©Pixaby geralt-universe-1044105_1920

1. Welkom en verstillen: Wat leeft er in mijn hart?

We beginnen vandaag aan een nieuw thema.

We gaan niet meteen nadenken over danken.

Eerst gaan we op zoek naar een antwoord op een andere vraag:

Wat verlang ik eigenlijk? Wat is voor mij echt belangrijk?

  • Lln worden heel even stil.

Vraag

Als jouw hart vandaag één ding mocht vertellen, wat zou het dan zeggen?

2. Out of the Box-verhaal: Iets heel kostbaars

Het verhaal vertellen volgens de methode

Verwonderingsvragen

  • Ik vraag me af welk deel van het verhaal je mooi vindt.
  • Ik vraag me af welk deel van het verhaal je niet mooi vindt.
  • Ik vraag me af waar dit verhaal je aan doet denken.

Community Play

  • Wat is het belangrijkste?
  • Wat zou je moeilijk kunnen loslaten?
  • Wat zou voor jou zo kostbaar kunnen zijn dat al het andere minder belangrijk wordt?
  • Ze mogen zichzelf in het verhaal plaatsen met één van de figuren.

Woorden om af te ronden

Opruimen Out of the Box-materiaal

3. Gesprek: Wat maakt een mens rijk?

Voorbereiding gesprek

In het midden liggen twee kaartjes:

  • Kaart 1: Dingen die je kunt kopen.
  • Kaart 2: Dingen die je niet kunt kopen.

Kinderen geven voorbeelden:

©Canva
©Canva
©Canva
©Canva

Gespreksvragen

  • Welke dingen zijn het belangrijkst?
  • Zijn de belangrijkste dingen altijd te koop?
  • Kan iemand veel bezitten en toch ongelukkig zijn?
  • Wanneer heeft een mens genoeg?

4. Wat zegt de psalm?

Psalm 37, 1-6 voorlezen

  • Niet de hele tekst bespreken.
  • Focussen op één zin: "Zoek je geluk bij de Heer."
Zoek je geluk bij de Heer.

Gesprek

  • Wat zou dat kunnen betekenen?
  • Zou geluk hetzelfde zijn als krijgen wat je wilt?
  • Wat is het verschil tussen een wens en een diep verlangen?
  • Welke dingen maken volgens jou een mens gelukkig?
  • Waarom zou de psalm over geluk spreken en niet over rijkdom?

Theologische verdieping

Misschien wil deze psalm zeggen dat niet alles wat we wensen ons ook gelukkig maakt.

Misschien helpt God mensen ontdekken wat werkelijk waardevol is.

5. Persoonlijke verwerking: Mijn hart weet het misschien al

Werkwijze

  • Elke ll krijgt een klein hartkaartje.

Schrijf of teken iets wat voor jou echt kostbaar is.

Niet iets wat je graag wil kopen.

Wel iets waarvan je hart zegt: dit is belangrijk.

  • Lln werken individueel.
  • Wanneer ze klaar zijn, leggen ze hun hart rond de kaars.
  • Geen verplicht delen. Wie wil, mag iets vertellen.

6. Voor alles wat kostbaar is

  • Kring rond de kaars.
  • Lkr en lln kijken naar alle harten.

Sommige dingen kunnen we vastpakken.

Andere dingen niet.

Toch kunnen juist die dingen het meest waardevol zijn.

  • Korte stilte.

Voor alles wat we vandaag ontdekt hebben,

Voor alles wat gezegd is

En voor alles wat niet gezegd is:

dank je wel.

Les 2: Open je ogen voor wat je ontvangt

©Pixaby geralt-hands-4932433_1920
©Pixaby geralt-hands-4932433_1920

1. Welkom en terugblik: Wat is belangrijk voor jou?

Korte terugblik naar les 1

Vorige keer dachten we na over wat echt kostbaar is.

Kun je nog iets herinneren dat voor jou heel belangrijk is?

Lesaankondiging

Vandaag zoeken we niet naar wat we nog willen.

Vandaag kijken we naar wat er misschien al is.

2. Verstillen: Wakker worden voor wat er is

Werkwijze

  • Lln zitten of liggen ontspannen.

Sluit maar even je ogen.

Je hoeft niets te doen. Je hoeft niets te bedenken.

Luister gewoon naar de geluiden rondom jou.

Voel hoe je op je stoel zit. Voel je voeten. Voel je ademhaling.

Misschien zijn er dingen die je elke dag krijgt, maar waar je nauwelijks bij stilstaat.

Misschien denk je aan iemand die voor jou zorgt.

Misschien aan een vriend.

Misschien aan een plekje waar je graag bent.

  • Korte stilte.

Open rustig je ogen.

3. Effeta: Ga open

Aankondiging Effeta-gebed

Wanneer een kindje gedoopt wordt in de katholieke kerk, bestaat er een bijzonder gebed. Na het eigenlijke moment van de doop met water wordt dat gebed voorgelezen. Dat gebed heet het Effetagebed. Effeta betekent: Ga open.

© Transeunte - https://www.redbubble.com/es/peop

Werkwijze

  • Met de lln in een kring gaan zitten. Rustige sfeer behouden?
  • Lkr neemt de pop.
  • Ze voert nu rustig het volledige Effeta-ritueel uit met: ogen – oren – mond – handen – voeten.
  • Niet onderbreken. Niet uitleggen. Gewoon laten gebeuren.
  • De tijd nemen. De symboliek laten werken.

Effeta-ritueel

X, ik raak jouw ogen aan (ogen aanraken) en vraag dat ze open mogen gaan.

Zo kan je genieten van alle mooie dingen in de wereld:

de oneindigheid van de zee, de kleurenpracht van de bloemen, de pretlichtjes in de ogen van kinderen.

Dat je mag zien dat mensen beroep op je willen doen. Dat je mag zien wat God je te doen geeft.

X, ik raak jouw oren aan (oren aanraken) en vraag dat ze open mogen gaan.

Zo kan je genieten van de zang van de vogels, van het verhaal van de mensen.

We wensen dat ook jij leert luisteren naar de stem van God en naar de stem van wie jou nodig heeft.

X, ik raak je mondje (mond aanraken) aan en vraag dat het open mag gaan.

Dat je mag lachen en zingen. Dat je woorden van troost en bemoediging mag spreken. Dat jij je mond durft te openen om ook over God te spreken.

X, ik raak ook jouw handen aan (handen aanraken) en vraag dat ze open mogen gaan dat ze leren geven en delen. Dat ze sterk en teder mogen zijn. Dat ze het nooit moe worden om goed te doen.

X, ik raak ook jouw voeten aan (voeten aanraken).

Dat je vrijuit mag gaan in deze wereld. Dat jij je eigen weg mag zoeken, soms huppelend, soms spartelend, in de voetsporen van Jezus.

  • Eén minuut volledige rust.
  • Geen vragen. Geen uitleg.

4. Ervaren: Waarvoor wil ik open gaan?

Werkwijze

  • Lln verspreiden zich in de ruimte.
  • Geen gesprek.
  • Geen klassikale bespreking.
  • Langzame begeleide oefening.

Begeleide oefening

Denk even aan je voeten.

Waar zouden jouw voeten dit jaar naartoe mogen gaan?

Denk aan je handen.

Wat ontvang jij vaak via de handen van anderen?

Denk aan je mond.

Welke woorden geven mensen aan elkaar als geschenk?

Denk aan je oren.

Naar wie luister jij graag?

Denk aan je ogen.

Wat zie jij soms niet, terwijl het er wel is?

Effeta. Ga open.

  • Lln openen rustig hun ogen.

Afbeeldingen: ©Pixaby

  • clker-free-vector-images-feet-42939_1920
  • clker-free-vector-images-hands-296611
  • openclipart-vectors-lips-2024681
  • openclipart-vectors-sound-159915_1920
  • clker-free-vector-images-smiley-39984_1920

5. Persoonlijke verwerking: Met nieuwe ogen kijken

Opdracht

©rajiv258-dressing-table-6001837
©rajiv258-dressing-table-6001837
  • In het midden ligt een spiegel.
  • Elke ll krijgt een kaartje.

Schrijf of teken één ding waarvoor jij je ogen wat meer wil openen.

  • Lln leggen hun kaartje rond de spiegel.

6. Slotritueel: Kijk nog eens

Soms zijn de mooiste dingen niet de grootste.

Soms zijn ze er al heel lang.

We moeten alleen leren kijken.

  • Korte stilte.

Mogen onze ogen open gaan voor wat mooi is.

Mogen onze oren open gaan voor wat gehoord wil worden.

Mogen onze handen open gaan voor wat we ontvangen.

Mogen onze voeten ons brengen naar plaatsen van leven.

Mogen onze harten open blijven.

  • Afsluiten met:

Voor alles wat we vandaag mochten ontdekken, dank je wel.

Les 3: Wat zie je als je anders kijkt?

©Pixaby alicja-child-7216621_1920
©Pixaby alicja-child-7216621_1920

1. Welkom: Kijk nog eens!

Kijk nog eens

  • Lkr legt een eenvoudig voorwerp in het midden van de kring.

Wat zie je?

  • Na enkele antwoorden:

Kijk nog eens. Wat zie je nu dat je eerst niet zag?

Lesaankondiging

Soms kijken we snel.

Soms kijken we echt.

Vandaag onderzoeken we wat er gebeurt wanneer we anders leren kijken.

2. Kunstbeschouwing: The Blind Jesus - Alan Stewart

https://www.artway.eu/nl/posts/alan-stewart-de-blinde-jezus-niemand-hoort-hier-meer-bij-dan-jij

  • Het kunstwerk zonder uitleg tonen. 
  • Eén minuut stilte.
  • De lln kijken alleen.

Eerste kijkronde

  • Wat zie je?

  • Wat valt je op?

Tweede kijkronde

  • Wat verrast je?
  • Wat voel je wanneer je naar dit beeld kijkt?
  • Waarom zou de kunstenaar Jezus blind hebben afgebeeld?
  • Wat wil Jezus misschien zien dat andere mensen niet zien?

Veel christenen geloven dat God juist daar dichtbij komt: bij mensen die niet gezien worden.

Derde kijkronde

  • Kun je alleen met je ogen kijken?
  • Zijn er dingen die je ook met je hart moet zien?
  • Welke mensen worden soms niet gezien?

Christenen spreken soms over zegeningen.

Dat zijn niet altijd grote wonderen.

Soms zijn het kleine dingen die mooi, goed of waardevol zijn.

Dingen die je pas ziet wanneer je aandachtig kijkt.

Theologiserende vraag

  • Kunnen mooie, goede en waardevolle dingen soms iets laten zien van God?

3. Wie krijgt aandacht? Zien we wel wat belangrijk is?

2 foto's

Op sociale media krijgen sommige foto's veel aandacht.

Sommige mensen krijgen veel likes. Andere mensen krijgen bijna geen aandacht.

©Het Nieuwsblad
©Het Nieuwsblad
©Wit Gele Kruis
©Wit Gele Kruis

Gesprek 

  • Betekent veel aandacht krijgen dat iets belangrijker is?
  • Welke mensen doen veel goeds zonder dat anderen het zien?
  • Is wat populair is altijd het belangrijkst?
  • Wie krijgt volgens jou soms te weinig aandacht?

Verbinden met het kunstwerk

  • Zou Jezus kijken naar wie het populairst is?
  • Of zou Hij misschien kijken naar wie vaak vergeten wordt?

4. Kort verhaal: Het deken en de maan

Het verhaal vertellen

©Pixaby gdmoonkiller-moon-7461962_1920
©Pixaby gdmoonkiller-moon-7461962_1920

Er was eens een persoon die niks had behalve een deken.

Op een sterrennacht bij volle maan sliep deze persoon onder zijn deken.

Een vreemde kwam langs, nam het deken en rende weg.

De persoon keek op naar de hemel en dacht: 'Als ik nu de persoon de maan kon geven…'

  • Korte stilte.

Verwonderingsvragen

  • Welk stukje vond je mooi?
  • Welk stukje vond je vreemd?
  • Waar doet dit verhaal je aan denken?

5. Gesprek: Wat blijft waardevol?

Kunstwerk verbinden met het verhaal.

Gespreksvragen

  • De man verloor zijn deken. Wat bleef er over?
  • Wat kan niemand van je afnemen?
  • Wat maakt een mens werkelijk rijk?
  • Welke belangrijke dingen kosten geen geld?

Woorden

Lkr legt enkele woorden in het midden: vriendschap – vertrouwen – liefde – natuur rust – familie – gezondheid

Woorden

  • Welke van deze dingen worden soms vergeten?
  • Welke van deze dingen kunnen een zegen zijn?
  • Waarom merken mensen zulke dingen soms pas op als ze wegvallen?

6. Persoonlijke verwerking: Met een vergrootglas kijken

Aankondiging opdracht

  • Elke ll krijgt een papieren vergrootglas.

Vandaag oefenden we om beter te kijken.

Met een vergrootglas zie je dingen die anders misschien mist.

Opdracht: Een verborgen zegen die ik ontdekt heb.

Teken of schrijf in het midden van het vergrootglas een verborgen zegen die je ontdekt hebt.

  • Alle vergrootglazen samen ophangen met als titel: Verborgen zegeningen

7. Slotritueel: Met nieuwe ogen kijken

  • Het kunstwerk en de vergrootglazen blijven zichtbaar.

Niet alles wat waardevol is, valt meteen op.

Niet alles wat mooi is, krijgt veel aandacht.

Sommige dingen moeten we zoeken.

Sommige mensen moeten we echt zien.

Sommige zegeningen ontdekken we pas wanneer we langer kijken.

  • Korte stilte.

Welke verborgen zegen wil jij deze week niet vergeten?

  • De lln mogen één woord noemen.
  • Afsluiten met:

Voor alles wat we vandaag gezien hebben,

voor alles wat we opnieuw hebben ontdekt,

voor mensen die ons helpen kijken,

en voor alle verborgen zegeningen in ons leven:

dank je wel.

Les 4: Wat draagt mij als het regent?

1. Binnenkomen: Wanneer het regent

  • Op het bord staat een foto van regen. Ondertussen laat de lkr enkele sec. regengeluiden horen.

©Pixaby diego_torres-water-815271_1920

©Pixaby guvo59-regen-119548

Wie vindt regen leuk? Wie niet?

  • Enkele spontane reacties.

Vandaag gaat het niet alleen over regen buiten.

Soms regent het ook in een mensenleven.

Dan lukt iets niet.

Dan ben je verdrietig.

Dan voel je je alleen.

Dan maak je je zorgen.

2. Denkmoment: Wanneer regent het in een leven?

  • Lkr legt een blauwe papieren druppel in het midden:

Wanneer kan het regenen in een mensenleven?

©Canva
©Canva

Ook zulke momenten horen bij het leven.

3. Woorden uit de psalmen

Lang geleden schreven mensen psalmen.

Dat zijn gebeden en liederen.

Daarin vertellen mensen eerlijk hoe ze zich voelen.

Soms blij.

Soms verdrietig.

Soms bang.

Soms vol vertrouwen

Opdracht

  • Lkr legt 3 kaarten met psalmteksten verspreid in de ruimte.
  • De lln wandelen rond en lezen.

Ga bij de tekst staan die jou het meeste aanspreekt.

psalm 18 - Jedi Noordegraaf StudioVandaar
psalm 18 - Jedi Noordegraaf StudioVandaar
psalm 62 - Jedi Noordegraaf StudioVandaar
psalm 62 - Jedi Noordegraaf StudioVandaar

Gesprek in groep

  • Waarom koos je deze psalm?
  • Welk woord spreekt je aan?
  • Welk beeld vind je mooi?
  • Wat wil deze mens volgens jou vertellen?

4. Reflecteren: Wat helpt een mens verder?

Inleiding

  • Lln zitten in een kring. In het midden ligt een open paraplu.

©Pixaby openclipart-vectors-umbrella-158164_1920
©Pixaby openclipart-vectors-umbrella-158164_1920

Mensen zoeken vaak iets dat hen helpt wanneer het moeilijk wordt.

Vragen

  • Wat helpt jou wanneer je verdriet hebt?
  • Wie helpt jou wanneer je je niet goed voelt?
  • Wat geeft mensen moed om verder te gaan?

Verdieping naar erkenning

  • Is het belangrijk dat iemand je ziet wanneer je het moeilijk hebt?
  • Waarom?
  • Wat gebeurt er wanneer niemand merkt hoe jij je voelt?

Theologische verdieping

Sommige mensen geloven dat God hen helpt om niet op te geven. Andere mensen ervaren dat anders. Wat denk jij?

  • Verschillende antwoorden laten bestaan.

5. Persoonlijke verwerking: Mijn paraplu van hoop

Opdracht

  • Elke ll krijgt 1 of 2 blauwe druppels.

Schrijf of teken iets dat jou kan helpen wanneer het regent in je leven.

  • Daarna worden de druppels aan de paraplu bevestigd. Zo ontstaat een Paraplu van hoop.
©Canva
©Canva

6. Slotritueel: Onder dezelfde paraplu

  • De paraplu staat open in het midden.

In elk leven zijn er zonnige dagen.

Maar soms regent het ook.

Niemand hoeft altijd sterk te zijn.

Niemand hoeft alles alleen te dragen.

  • Korte stilte.
  • Kijk naar de druppels

Vandaag ontdekten we dat mensen steun kunnen vinden bij elkaar.

In woorden.

In vriendschap.

In liefde.

In vertrouwen.

En voor sommige mensen ook in God.

  • De lln mogen één woord noemen dat ze meenemen uit de les.
  • Afsluiten met:

Voor de mensen die ons dragen.

Voor de hoop die blijft groeien.

Voor alles wat ons helpt verder te gaan.

Dank je wel.

Les 5: Het kleine zaadje van dankbaarheid

© https://pixabay.com/photos/hands-soil-plant-environment-5618240/
© https://pixabay.com/photos/hands-soil-plant-environment-5618240/

1. Welkom: Een klein begin

  • Lkr toont een klein zaadje en geeft het eventueel even door.
  • Ze vraagt niet onmiddellijk wat het is. Eerst laten kijken.

Verwonderingsvragen

  • Wat zie je?
  • Wat zie je nog niet?
  • Wat zou hierin verborgen kunnen zitten?

Aankondiging

Soms begint iets heel groot met iets heel kleins.

Vandaag gaan we ontdekken wat er groeit uit wat bijna onzichtbaar is.

2. Out of the box-verhaal: Het zaadje

Verwonderingsvragen

  • Ik vraag me af welk deel van dit verhaal je mooi vindt.
  • Ik vraag me af welk deel van dit verhaal je niet mooi vindt.
  • Ik vraag me af waar dit verhaal je aan doet denken.

Community Play

Slechts enkele vragen kiezen:

  • Wat groeit er in ons leven?
  • Kan iets alleen groeien?
  • Is er iets dat geplant moet worden?
  • Hoe ontstaat een gemeenschap?

Afronden Out of the Box-verhaal

3. Gesprek: Groeit een zaadje vanzelf?

Inleiding

Lkr legt opnieuw 2 zaadjes neer:

  • 1 in de aarde
  • 1 naast de aarde

Vragen

  • Welk zaadje heeft de meeste kans om te groeien? Waarom?
  • Heeft elk zaadje dezelfde kansen?
  • Wat heeft een zaadje nodig?
Lkr schrijft de antwoorden zichtbaar op

Verdieping

  • Kan een zaadje zichzelf water geven?
  • Kan een zaadje zichzelf laten groeien?
  • Wat ontvangt het allemaal?

Brug naar het leven van de lln:

  • Waar groei jij van?
  • Wie helpt jou groeien?
  • Wat ontvang jij zomaar?
  • Ben je daar ook dankbaar voor? Of denk je daar niet over na?

4. Jezus vertelt over een mosterdzaadje

Kort vertellen

Adobe Stock: 1303316681
the mustard seed watercolor illustration of a little seed and a big tree in the background by Knight 

Ook Jezus vertelde een verhaal over een zaadje.

Niet over een grote boom. Niet over een koning.

Maar over een piepklein mosterdzaadje.

Jezus vertelde dat Gods Rijk soms lijkt op zo'n zaadje:

Eerst zie je bijna niets.

Het lijkt klein en onbelangrijk.

Maar het groeit. En het groeit.

Tot het een grote struik wordt waarin vogels kunnen neerstrijken en nesten bouwen.

Jezus wilde laten zien dat iets kleins kan uitgroeien tot iets heel groots.

Gesprek

  • Waarom zou Jezus juist een klein zaadje gekozen hebben?
  • Wat zegt dat volgens jou over God?
  • Heb jij al meegemaakt dat iets kleins toch belangrijk werd?
  • Kan een vriendelijk woord groeien tot iets groots?
  • Kan een klein beetje dankbaarheid groeien?

Theologische verdieping

Veel christenen geloven dat God soms werkt zoals een zaadje groeit:

stil, verborgen, zonder veel lawaai, maar toch vol leven.

Soms zien mensen niet onmiddellijk wat er groeit.

Pas later ontdekken ze wat er allemaal mogelijk werd.

Extra filmpje: De gelijkenis van het Mosterdzaadje

5. Persoonlijke verwerking: Hoe groeit dankbaarheid?

Inleiding

  • Elke ll krijgt een werkblad met: wortels – stengels - bloem

Een zaadje groeit dankzij wat het ontvangt. Maar hoe groeit dankbaarheid?

Opdracht

  1. Wortels: Schrijf of teken: Waar leef ik van? Wat ontvang ik?
  2. Stengel: Schrijf of teken: Wat helpt mij groeien?
  3. Bloem: Schrijf of teken: Hoe zie je dat iemand dankbaar leeft?

Korte uitwisseling

  • Enkele lln mogen vrijwillig hun bloem tonen.

6. Slotritueel: Verborgen groei

  • In het midden staat de schaal met aarde.
©Canva
©Canva
  • De bloemen worden rond de schaal met aarde gelegd.

Elke bloem ziet er anders uit.

Net zoals dankbaarheid er voor elke mens anders kan uitzien.

  • Zaadje planten.
©Canva
©Canva

Dit zaadje is klein. Je zou er gemakkelijk aan voorbijlopen.

Toch zit er leven in verborgen.

Misschien groeit hier later iets moois uit.

Ook dankbaarheid begint vaak klein.

Met een vriendelijk woord.

Met een helpende hand.

Met iemand die naar je luistert.

Met iets wat je ontvangt.

  • Korte stilte

Sommige dingen groeien langzaam.

Vriendschap – vertrouwen – hoop – dankbaarheid

Soms zie je die groei niet meteen.

Maar daarom is ze niet minder echt.

  • Korte stilte
  • Afsluiten met:

Voor alles wat wij mogen ontvangen.

Voor alles wat in ons groeit.

En voor alles wat nog verborgen aanwezig is.

En voor alles wat nog mag groeien:

Dank je wel.

Extra: Meditatieoefening met het zaadje

Les 6: Dank je. Moet dat dan?

©Canva
©Canva

1. Welkom: Altijd dankbaar?

Moet je altijd dankbaar zijn?

  • Niet bespreken. Gewoon enkele reacties.

Aankondiging

Vandaag onderzoeken we een moeilijke vraag: Moet je altijd dankbaar zijn?

2. Stellingspel: Waar sta jij?

Voorbereiding

  • 2 hoeken: eens – oneens

Opdracht

Ga na het voorlezen van de stelling in de hoek staan met jouw mening: eens of oneens.

stelling-0401 ©DG
stelling-0401 ©DG
  • Steeds kort laten uitleggen.
  • Er zijn geen juiste antwoorden.

Stellingen

Stelling 1: Je moet altijd dank u zeggen.

Stelling 2: Als iemand iets geeft, moet je blij zijn.

Stelling 3: Ik vind het belangrijk dat mensen merken wat ik doe.

Stelling 4: Het is moeilijk om dankbaar te zijn als iets oneerlijk voelt.

3. Situaties onderzoeken: Wanneer wordt dankbaarheid moeilijk?

Werkwijze

  • Lkr leest telkens een situatie voor.
  • Daarna bespreken.

Bespreken

  • Hoe zou jij je voelen?
  • Is dankbaarheid hier gemakkelijk?
  • Waarom wel of niet?

Situaties

Situatie 1: Je hebt de hele speeltijd geholpen met opruimen. Niemand zegt iets.

Situatie 2: Je krijgt een cadeau, maar je bent er eigenlijk niet blij mee.

Situatie 3:Iemand anders krijgt altijd veel aandacht. Jij bijna nooit.

4. Genade: Krijgen zonder verdienen

Ingepakt doosje

  • Lkr legt een mooi ingepakt doosje in het midden.
©Pixaby bellahu123-gift-4663231_1920
©Pixaby bellahu123-gift-4663231_1920

Stel dat ik dit zomaar weggeef. Zonder dat iemand dit verdient, zonder dat iemand ervoor gewerkt heeft.

Gesprek

  • Mag dat?
  • Is dat eerlijk?
  • Hoe voelt dat?

Theologiseren

Christenen gebruiken soms het woord: genade.

Dat betekent dat mensen soms iets ontvangen dat ze niet eerst moeten verdienen.

Liefde – vergeving – nieuwe kansen

Volgens christenen geeft God zulke dingen zomaar.

  • Waarom zouden mensen dat moeilijk vinden?
  • Waarom zouden mensen dat mooi vinden?
  • Kan een mens alles verdienen?

5. Persoonlijke verwerking: Ik voelde me gezien toen...

Opdracht

Elke ll krijgt een werkblad met 2 zinnen:

  • Ik voelde me gezien toen…
  • Ik voelde me niet gezien toen…

Lln schrijven of tekenen.

  • Vrijwillig delen.

6. Slotritueel: Een woord van erkenning

Vandaag ontdekten we dat dankbaarheid niet altijd gemakkelijk is.

Mensen hebben nood om gezien te worden.

  • Iedere ll krijgt een klein kaartje.

Schrijf één vriendelijk woord voor iemand uit de klas.

PDF - Kaartjes Een woord van erkenning
PDF - Kaartjes Een woord van erkenning
  • Kaartjes worden verzameld.
  • Wie wil mag er eentje voorlezen.
  • Afsluitend woord:

Dankbaarheid groeit vaak waar mensen zich gezien weten.

Voor iedereen die ons ziet.

Voor iedereen die ons nieuwe kansen geeft.

Dank je wel.

Les 7: Iedereen aan tafel

© https://pixabay.com/photos/supper-loaf-dinner-broken-bread-7017021/
© https://pixabay.com/photos/supper-loaf-dinner-broken-bread-7017021/

1. Welkom: Een tafel in het midden

©Canva
©Canva
  • Tafelkleed in het midden met brood – beker – kaars – lege stoel

Waarvoor gebruiken mensen een tafel?

  • Reacties verzamelen.

Waarom vinden mensen het fijn om samen aan tafel te zitten?

2. Mensen danken overal ter wereld

Meer dan alleen eten

Enkele afbeeldingen tonen:
  • Christendom: Eucharistie
  • Jodendom: Sabbatmaaltijd
  • Islam: Iftar
  • Hindoeïsme: Prasad

Vragen

  • Wat valt je op?
  • Wat hebben deze mensen gemeenschappelijk?
  • Waarom zouden mensen samen eten wanneer ze iets willen vieren of danken?
  • Waar voel jij je het meest gezien: wanneer iemand een berichtje of like geeft, of wanneer iemand echt tijd maakt voor jou en samen met jou wil vieren of danken?
Lkr verzamelt woorden op bord.

3. Jezus aan tafel

Vertellen

  • Niet te veel uitleg.
  • Symbolen laten spreken: tafel – brood – beker – vrienden

Jezus aan tafel

1. Begin met stilte. Zet langzaam het tafeltje neer. Zet de 12 houten figuurtjes (vrienden van Jezus) rond de tafel.

Dit is een bijzondere tafel. Hier komen mensen samen om een verhaal te horen, om te delen, om te danken en te vieren.

2. Breng het houten figuurtje (Jezus) naar de tafel.

Er was eens iemand die zulke bijzondere dingen zei en zulke wonderlijke dingen deed, dat mensen Hem wilden volgen. Ze vroegen zich af: 'Wie is Hij toch?'

3. Pak het stukje brood en houd het omhoog, breek het zachtjes.

Op een avond toen Hij met Zijn vrienden aan tafel zat, nam Hij het brood, keek omhoog, zegende het en brak het in stukken.

4. Geef een stukje brood symbolisch aan de figuren rond de tafel.

Hij gaf het aan hen en zei: 'Neem en eet. Dit is Mijn lichaam.'

5. Pak de beker en houd hem omhoog. Giet er symbolisch een (denkbeeldige) druppel in of laat hem langzaam rondgaan.

Toen nam Hij de beker met wijn, dankte ervoor en gaf hem rond. Hij zei: 'Drink hier allemaal van. Dit is Mijn bloed, gegeven voor jullie en voor velen.'

6. Zet de figuren iets dichter bij elkaar, als symbool van verbondenheid.

Zijn vrienden begrepen het niet meteen. Maar later toen ze samen kwamen en brood braken, begonnen ze te voelen: Hij is nog steeds bij ons.

7. Steek de kaars of het lichtje aan en zet het in het midden van de tafel.

Nog steeds komen mensen samen rond de tafel. Ze breken brood, delen wijn, vertellen verhalen en voelen: we zijn samen. We zijn welkom.

In de kerk noemen mensen dit de eucharistie. Het is een moment waarop gelovigen samenkomen, net zoals Jezus dat deed met Zijn vrienden. Ze danken, luisteren, delen en voelen zich met elkaar verbonden. Het is als een groot familiefeest, waar iedereen welkom is.

8. Laat een stilte vallen. Kijk rustig rond.

Verwonderingsvragen

  • Ik vraag me af welk stukje van het verhaal je het meest aanspreekt.
  • Ik vraag me af waarom Jezus juist brood koos.
  • Ik vraag me af waarom mensen dit nog altijd blijven doen.
  • Ik vraag me af waarom samen eten zo bijzonder kan zijn.

4. Ervaren: Brood ontvangen

Werkwijze

  • Lkr laat het brood in het mandje rondgaan.
  • Niet zomaar nemen. Iedere ll krijgt een stukje van iemand anders.
  • Even stilte.
©Canva
©Canva

Hoe voelt het om iets te ontvangen?

  • Niet lang bespreken. Gewoon enkele reacties.
  • Daarna eventueel een klein slokje water of druivensap.

Wat maakt dat mensen zich verbonden kunnen voelen?

5. Verbeelden: Ons tafelkleed van dankbaarheid

Materiaal

  • papieren tafelkleed of grote flap papier of flap gemaakt met A3-papier

  • Dit wordt in het midden van de klas open neergelegd.

Werkwijze

Stel dat dit de tafel van onze klas is.

Wat hoort hier zeker thuis als het over dankbaarheid gaat?

©Canva
©Canva
  • Lln tekenen of schrijven: symbolen – woorden – kleuren – menen – herinneringen
  • Zo verbeelden de lln hun eigen beeld van dankbaarheid.

6. Slotritueel: Is er plaats voor iedereen?

  • In het midden staat een lege stoel.
  • We kijken samen naar de lege stoel.

Voor wie zou jij deze stoel willen vrijhouden?

  • Lln reageren.

Mensen danken op veel manieren:

Met woorden, met stilte, met liederen, met gebeden, met brood,

Maar bijna altijd doen mensen dat samen.

  • Korte stilte
  • Afsluitend woord:

Voor het voedsel dat we ontvangen.

Voor de mensen die voor ons zorgen.

Voor de plaatsen waar we welkom zijn.

En voor de mensen met wie wij het leven delen:

Dank je wel.

  • Kaars blijft nog even branden.

Les 8: Dankbaarheid vieren

https://avigailsapir.com/products/high-quality-art-print-gratitude-on-canvas-or-archival-paper

1. Welkom: Onze reis van dankbaarheid

  • In het midden liggen de symbolen van de vorige lessen.

Welke symbolen herken je?

  • LLn vertellen kort.

Vandaag kijken we terug op onze reis.

Wat heeft deze reis ons geleerd over dankbaarheid?

2. Kunst beschouwen: Gratitude

Gratitude - Avigail Sapir

  • Tonen.
  • Halve minuut stilte.

De kunstenaar heet Avigail Sapir.

Zij maakt kunst over dingen die mensen vanbinnen voelen.

Voor haar is dankbaarheid niet alleen 'dank u zeggen'.

Zij gelooft dat dankbaarheid je helpt om te zien hoeveel goede dingen er al in je leven aanwezig zijn.

Eerste kijkronde

  • Wat zie je?
  • Welke kleuren vallen op?
  • Wat trekt onmiddellijk je aandacht?

Tweede kijkronde

  • Welk gevoel roept dit kunstwerk bij je op?
  • Welke plaats in het kunstwerk vind je het mooist?
  • Waar zou jij jezelf plaatsen?

Derde kijkronde

  • Waarom zou dit kunstwerk 'Gratitude' heten?
  • Wat heeft dit volgens jou met dankbaarheid te maken?
  • Welke symbolen herken je die ook in onze lessenreeks aan bod kwamen?

Verdieping

  • Als dankbaarheid een kleur was, welke kleur zou ze hebben?
  • Als dankbaarheid een plaats was, welke plaats zou dat zijn?
  • Als dankbaarheid een geluid was, hoe zou het klinken?

3. Muziek beleven: Gratitude

Gratitude - Ingeborg

  • Het lied van Ingeborg beluisteren.
  • De lln worden uitgenodigd om tijdens het refrein eenvoudige gebaren mee te doen.

Je hoeft niet te dansen. We gebruiken enkele eenvoudige bewegingen om mee te voelen met de muziek. Luister goed naar de woorden, dan gaat het vanzelf.

Vragen na het lied

  • Welke woorden bleven hangen?
  • Welke gevoelens roept het lied op?
  • Past he bij wat we de afgelopen weken hebben ontdekt?

4. Terugblikwandeling: Welk symbool spraakt jou aan?

Werkwijze

  • De symbolen liggen verspreid in de ruimte.
  • De lln wandelen rustig rond.
  • Bij elk symbool kunnen ze even stilstaan?

Terwijl de muziek (Gratitude – Ingeborg) speelt, wandelen we rustig langs de symbolen van onze lessenreeks.

Bij elk symbool mag je even stilstaan.

Denk na over wat je daar hebt ontdekt.

Welk symbool spreekt jou vandaag het meeste aan?

Waarom koos jij dit symbool?

  • Zo verbeelden de lln hun eigen visie op dankbaarheid via een gekozen symbool.

5. Voorbereiding slotritueel: Eén woord dat blijft

  • Elke ll krijgt een kaartje.

Schrijf één woord dat jij wil meenemen uit deze lessenreeks.

6. Slotritueel: Dankbaarheid zichtbaar maken

Werkwijze

  • Alle symbolen liggen opnieuw samen in het midden.
  • De lln komen één voor één naar voren. Ze leggen hun kaartje bij het symbool dat ze gekozen hebben.

We begonnen met een vraag: Wat verlangt mijn hart?

We leerden onze ogen openen.

We ontdekten verborgen zegeningen.

We leerden dat ook regendagen bij het leven horen.

We plantten een klein zaadje van dankbaarheid en ontdekten dat groei tijd nodig heeft.

We ontdekten dat dankbaarheid niet altijd gemakkelijk is.

We zaten samen aan tafel.

En vandaag kijken we terug op alles wat we mochten ontvangen.

  • Korte stilte.

Mensen overal ter wereld drukken dankbaarheid uit met woorden,

liederen,

symbolen,

stilte,

gebeden,

rituelen

en gedeelde momenten.

Vandaag deden wij dat op onze manier.

  • Korte stilte
  • Afsluitend woord:

Voor alles wat we mochten ontvangen.

Voor alles wat we mochten ontdekken.

Voor alle mensen die ons hielpen groeien.

Voor alles wat nog verder mag groeien:

Dank je wel.

  • Kaars blijft nog even branden.

Themaliedjes.

Gratitude - Ingeborg

Tel je Zegeningen

Dank U wel, God

Dank U, Jezus - Mozaïek Worship Kids

Dank U wel - Lydia Zimmer

Dank U wel - Marcel & Lydia Zimmer