VIEREN,
TUSSEN HET ALLEDAAGSE EN HET BIJZONDERE
KERSTKRING:
Licht en donker
CYCLUS B
Les 1: Het licht groeit
START VAN DE LES
Vast adventsritueel
- Variatiezin les 1:
Vandaag ontdekken we waarom mensen lichtjes aansteken in donkere dagen.
1. Lichtpunten en moeilijke situaties
Sorteeroefening
- De lln werken in kleine groepjes.
- Ze krijgen een reeks foto's met moeilijke en hoopvolle situaties.
Opdracht: Bespreek samen de foto's
- Zie je een moeilijke situatie? Leg de foto bij de kaars.
- Zie je een situatie waarop iets moois, hoopvols of behulpzaam te zien is? Leg de foto in het spotlicht.
Klassikale bespreking
- De foto's worden samen bekeken.
Verwonderingsvragen
- Ik vraag me af wat mensen nodig hebben wanneer het moeilijk gaat.
- Ik vraag me af wie licht brengt in moeilijke situaties.
- Ik vraag me af waardoor mensen weer hoop krijgen.
- Ik vraag me af waarom mensen lichtjes aansteken wanneer de dagen donker worden.
2. De adventskrans: Het licht groeit
Verkennen
- Lkr legt een adventskrans in het midden van de kring.
- De foto's van de sorteeroefening blijven zichtbaar.
We hebben gezien dat er moeilijke dingen gebeuren.
Maar we hebben ook gezien dat mensen elkaar helpen.
Dat er hoopvolle momenten zijn. Dat er lichtpunten zijn.
Enkele foto's worden afwisselend bij de adventskrans gelegd:
- een moeilijke situatie
- een hoopvolle situatie
- een moeilijke situatie
- een hoopvolle situatie
Betekenisgeving
Christenen leven in de weken voor Kerstmis toe naar een groot feest.
Op Kerstmis vieren christenen de geboorte van Jezus.
Die voorbereidingstijd noemen ze Advent.
Tijdens de advent steken christenen elke week een extra kaars aan.
Zo groeit het licht.
Dat herinnert hen eraan dat mensen mogen blijven hopen op licht, vrede en goedheid.
- Indien de adventsperiode bezig is, verwijst de lkr naar de adventskaars(en) die tijdens het ritueel werd(en) aangestoken.
3. Verwonderingsgesprek: Waarom groeit het licht?
Kernvragen
- Ik vraag me af waarom christenen licht laten groeien tijdens de Advent.
- Ik vraag me af waarom mensen licht nodig hebben.
- Ik vraag me af waar jij licht ziet groeien.
- Ik vraag me af wat mensen hoop geeft wanneer iets moeilijk is.
- Na het verhaal volgt eerst een moment van stilte.
4. Symbolisch moment: Een lichtpunt kiezen
Opdracht
- Iedere ll kiest één afbeelding die volgens hem/haar een echt lichtpunt laat zien.
- Om beurt leggen de lln hun afbeelding rond de adventskrans of bij de grote kaars.
Besluit
Licht maakt het moeilijke niet helemaal weg.
Maar licht helpt mensen om hoop te houden.
Daarom steken veel mensen lichtjes aan in donkere dagen.
5. Slotmoment
Voorbereiding
- Lln zitten rond de kijktafel.
- Lkr wijst naar het lichtpad – de adventskrans – de gekozen lichtpunten.
Terugblik
- Wat heb je vandaag ontdekt?
- Waarom steken mensen lichtjes aan?
- Waar zie jij licht groeien?
Slotwoorden
- Samen:
Wij laten het licht groeien.
Afsluiting
Vandaag zetten we de eerste stap op onze weg naar Kerstmis.
We blijven uitkijken naar het Licht.
- Korte stilte.
Les 2: Wij kijken uit
START VAN DE LES
Vast adventsritueel
- Variatiezin bij les 2:
Vandaag ontdekken we naar wie of wat mensen uitkijken.
1. Naar wie of wat kijk jij uit?
Geleide fantasie
- De lln zitten rustig in een kring.
- Korte stilte.
Sluit even je ogen.
Denk aan iemand die je graag ziet.
Misschien komt die persoon binnenkort op bezoek.
Misschien zie je die persoon snel terug.
Misschien kijk je uit naar een feest.
Misschien kijk je uit naar een verjaardag.
Misschien kijk je uit naar Kerstmis.
Hoe voelt dat?
Wat gebeurt er wanneer je ergens naar uitkijkt?
Uitwisseling
- Aan wie of wat dacht jij?
- Waaraan merk je dat je ergens naar uitkijkt?
- Hoe voelt dat?
Bewegingsmoment
Laat eens met je lichaam zien hoe iemand eruitziet die ergens naar uitkijkt.
De lln beelden uit:
- wachten aan een raam
- turen in de verte
- op hun tenen staan
- enthousiast springen
Kleine verwerking
- Elke ll krijgt een klein kaartje.
Teken naar wie of wat jij uitkijkt.
- De kaartjes worden verzameld bij de kijktafel.
2. Geloofsverhaal: Maria en Jozef onderweg naar Bethlehem
Vertellen van het geloofsverhaal
©Naomi (Averbode)
3. Verwonderingsgesprek
Kernvragen
- Ik vraag me af waar Maria en Jozef aan dachten onderweg.
- Ik vraag me af wat hen hielp om verder te gaan.
- Ik vraag me af waar zij naar uitkeken.
- Ik vraag me af waarom christenen dit verhaal tijdens de advent vertellen.
- Ik vraag me af waar mensen vandaag naar uitkijken.
Besluit
Net zoals wij soms ergens naar uitkijken, keken Maria en Jozef uit naar de geboorte van hun kindje.
Tijdens de advent kijken christenen uit naar Kerstmis.
4. Slotmoment
Voorbereiding
- Lln kijken naar de kijktafel – de adventskrans – hun tekeningen.
Terugblik
- Naar wie of wat kijk jij uit?
- Waar keken Maria en Jozef naar uit?
- Wat betekent Advent?
Slotwoorden
Samen:
Wij kijken uit naar het Licht.
Afsluiting
We zijn onderweg naar Kerstmis.
Net als Maria en Jozef blijven we uitkijken naar wat komen gaat.
- Korte stilte.
Les 3: Goed nieuws voor iedereen
START VAN DE LES
Vast adventsritueel
- Variatiezin les 3:
Vandaag ontdekken we waarom christenen de geboorte van Jezus als goed nieuws vieren.
1. GOED NIEUWS
Verkennen
- Lkr toont een grote envelop. Vooraan staat:
GOED NIEUWS!
De lln mogen raden:
- Wat zou er in de envelop zitten?
- Wanneer krijgen mensen goed nieuws?
- Waarom vertellen mensen goed nieuws verder?
Na enkele reacties haalt de lkr een geboortekaartje van Jezus uit de envelop.
Verwondering
- Waarom sturen mensen een geboortekaartje?
- Waarom is een geboorte vaak goed nieuws?
- Waarom zou dit geboortekaartje vandaag nog altijd belangrijk zijn?
2. Geloofsverhaal: Jezus wordt geboren
Vertellen van het geloofsverhaal
3. Verwonderingsgesprek
Kernvragen
- Ik vraag me af waarom mensen de geboorte van een kind vieren.
- Ik vraag me af waarom christenen de geboorte van Jezus blijven vieren.
- Ik vraag me af waarom christenen dit goed nieuws noemen.
- Ik vraag me af wat mensen hopen te ontvangen met Kerstmis.
- Ik vraag me af waarom licht zo vaak bij Kerstmis hoort.
Besluit
Voor christenen is Kerstmis meer dan een verjaardag.
Het herinnert hen eraan dat licht, hoop en vrede mogelijk zijn.
Daarom noemen christenen de geboorte van Jezus goed nieuws.
4. Hoe beleven wij Kerstmis?
Verkennen
- De lkr toont voorwerpen, foto's of afbeeldingen die met Kerstmis verbonden zijn: kerstboom – lichtjes – kerststal – kerstkaart – kaars – feesttafel
Gesprek
- Wat herken jij?
- Wat zie je thuis of ergens anders terug?
- Wat hoort voor jou bij Kerstmis?
- Waarom zouden mensen juist deze symbolen gebruiken?
5. Verbeeldende verwerking: Wat laat jou zien dat het Kerstmis wordt?
Opdracht
- De lln krijgen een klein kaartje.
Teken één beeld dat voor jou laat zien dat het Kerstmis wordt.
- Dat kan bijvoorbeeld zijn: een lichtje – een ster – een kerstboom – een kerststal – samen aan tafel – een kerstkaart – een kaars
- De tekeningen krijgen een plaats bij de kijktafel.
6. Slotmoment
Voorbereiding
- Lln kijken naar de kijktafel – het geboortekaartje van Jezus – de tekeningen
Terugblik
- Welk goed nieuws ontdekten we vandaag?
- Waarom vieren christenen Kerstmis?
- Welk beeld laat voor jou zien dat het Kerstmis wordt?
Slotwoorden
- Samen:
Goed nieuws brengt licht.
Afsluiting
Kerstmis vertelt over een geboorte die christenen nog altijd als goed nieuws vieren.
Daarom blijven mensen uitkijken naar het feest van Kerstmis.
- Korte stilte.
Les 4: Mensen die licht brengen
START VAN DE LES
Vast adventsritueel
- Variatiezin les 4:
Vandaag ontdekken we hoe mensen licht kunnen brengen voor anderen.
1. Verhaal: De jongen en de kaars
Vertelmoment
- Lkr vertelt het verhaal adhv PPT.
Belangrijke fragmenten
Goedenavond, ik breng u een beetje licht.
Omdat licht helpt, zelfs als het klein is.
Eerste gesprek
- Wie bracht licht in het verhaal?
- Wat veranderde er door dat kleine kaarsje?
- Waarom begonnen andere mensen ook licht te brengen?
2. Het licht verspreidt zich
Actieve verwerking
- Lkr legt één LED-lichtje in het midden van de kring.
- De lln denken terug aan het verhaal van de jongen met de kaars.
Gesprek
- Waar begon het licht in het verhaal?
- Wie kreeg daarna ook een lichtje?
- Wat gebeurde er toen?
Na elk antwoord legt een ll een extra LED-lichtje bij het eerste lichtje. Zo ontstaat geleidelijk een klein lichtpad.
- De lkr verwoordt wat zichtbaar wordt:
Eén lichtje werd twee lichtjes.
- Er worden nog enkele lichtjes toegevoegd.
Twee lichtjes werden meer lichtjes.
- Wanneer alle lichtjes geplaatst zijn, kijken de lln naar het groeiende lichtpad.
Eén kleine kaars bracht steeds meer licht.
- De lln kijken een ogenblik in stilte naar het lichtpad.
Verwondering
- Ik vraag me af waarom één klein lichtje zoveel andere lichtjes kon aansteken.
- Ik vraag me af waarom het licht niet kleiner werd toen het gedeeld werd.
- Ik vraag me af of één klein gebaar ook groter kan worden.
- Ik vraag me af of één vriendelijke daad een verschil kan maken voor andere mensen.
- Ik vraag me af hoe mensen vandaag licht kunnen verspreiden.
Besluit
In het verhaal begon alles met één kleine kaars.
Het licht werd niet minder toen het gedeeld werd.
Het werd juist groter.
Soms kan één klein gebaar ook zo werken.
Eén mens kan licht brengen voor een ander.
3. Mensen die vandaag licht brengen
Verhaal van Cindy en Mario
- Lkr vertelt in eenvoudige woorden het verhaal van Cindy en Mario. Welzijnszorg helpt hen wanneer het moeilijk wordt.
Cindy en Mario zijn een mama en papa. Ze hebben twee kinderen. Ze wonen samen in een klein huisje, maar dat huis is oud en niet veilig meer. Er komt water binnen als het regent, en het is er vaak koud.
Cindy is vaak ziek. Ze heeft niet veel energie en moet veel rusten. Mario doet zijn best om werk te vinden, maar dat lukt niet altijd. Soms heeft hij een job, maar dan stopt die weer. Daardoor hebben ze niet veel geld.
Op een dag krijgen ze slecht nieuws: ze moeten hun huis verlaten. Maar ze vinden geen ander huis dat ze kunnen betalen. Ze voelen zich verdrietig en bang. "Waar moeten we nu wonen?" vragen ze zich af.
Gelukkig zijn er mensen die willen helpen. Welzijnszorg is zo'n organisatie. Ze luisteren naar Cindy en Mario. Ze zoeken mee naar oplossingen. Ze zorgen ervoor dat Cindy en Mario zich niet alleen voelen.
Welzijnszorg doet dat omdat ze geloven dat iedereen recht heeft op een warm huis, op hulp, op hoop. Ze doen dat omdat ze geloven dat Jezus wil dat we goed zijn voor elkaar.
Kernvragen
- Wat was er moeilijk voor Cindy en Mario?
- Wie bracht licht in hun leven?
- Wat deed Welzijnszorg?
Lkr benadrukt
Soms brengen mensen alleen licht.
Soms doen mensen dat samen in een organisatie.
Welzijnszorg wil mensen hoop geven en laat zich inspireren door de boodschap van Jezus om goed te zijn voor elkaar.
4. Lichtbrengers dicht bij huis
Foto van de schoolactie
- Lkr toont de foto van de actie voor Sint-Vincentius Maaseik-Kinrooi.
Vrijwilligers van Sint-Vincentius helpen gezinnen die het moeilijk hebben.
Vorig schooljaar (en andere schooljaren) hebben leerlingen van onze school een actie georganiseerd voor deze organisatie.
Ook de huidige leerlingen van het tweede leerjaar hebben toen meegeholpen door iets te kopen voor de actie.
Verwondering
- Hoe hebben kinderen van onze school licht gebracht?
- Hebben jullie eigenlijk zelf ook al licht gebracht?
- Moet je groot zijn om licht te brengen?
5. Theologiseren
Verwonderingsvragen
- Ik vraag me af waarom christenen zeggen dat Jezus licht brengt.
- Ik vraag me af waarom christenen proberen licht te brengen voor andere mensen.
- Ik vraag me af hoe licht, hoop en hulp met elkaar verbonden zijn.
6. Slotmoment
Voorbereiding
- Lln kijken naar de kijktafel – het lichtpad – de foto van de schoolactie
Terugblik
- Wie bracht vandaag licht?
- Welke lichtbrengers hebben we ontmoet?
- Hoe kan een klein gebaar verschil maken?
Slotwoorden
- Samen:
Licht wordt groter als je het deelt.
Afsluiting
Eén lichtje lijkt soms klein.
Maar als mensen hun licht delen, kan het steeds verder groeien.
- Korte stilte.
Les 5: Wij dragen het licht verder
START VAN DE LES
Vast adventsritueel
- Variatiezin bij les 5:
Vandaag denken we na over welk licht wij willen meenemen en doorgeven.
1. Terug op weg door advent
Terugblik
Lkr toont voorwerpen en afbeeldingen uit de vorige lessen:
- het lichtpad
- het geboortekaartje van Jezus
- afbeeldingen van Maria en Jozef
- de foto van de schoolactie
- de rest van de kijktafel
Gesprek
Wat herinner je je nog van onze adventsweg?
Welk moment vond jij bijzonder?
Welke lichtbrengers hebben we ontmoet?
Samenvatting
Eerst ontdekten we dat licht kan groeien.
Daarna keken we uit naar Kerstmis.
We hoorden het goede nieuws van de geboorte van Jezus.
We ontdekten hoe mensen licht brengen voor anderen.
2. Verwonderingsmoment
Verwonderingsvragen
- Ik vraag me af waarom mensen blijven geloven in licht en hoop.
- Ik vraag me af waarom mensen licht willen doorgeven.
- Ik vraag me af wat mensen meenemen van Kerstmis.
- Ik vraag me af hoe een klein lichtje groot kan worden.
Besluit
Christenen vieren Kerstmis niet alleen omdat Jezus geboren werd, ze proberen ook iets van zijn Licht, liefde en hoop verder te dragen.
3. Keuzeatelier: Wij dragen het licht verder
Lln kiezen één van de 3 opdrachten.
Keuze 1: Lichtkaart
- De lln maken een kerst- of lichtkaart.
- Op de kaart tekenen zij iets dat licht brengt: helpen – delen – vriendschap – vrede – hoop
- De kaart is bedoeld voor iemand die een lichtje kan gebruiken.
Keuze 2: Mijn lichtster
- De lln krijgen een grote ster met een kleinere binnenster.
- Denk na over wat jij belangrijk vond tijdens onze kerstlessen.
- Welk licht wil jij meenemen en verder dragen?
- Teken of schrijf in de binnenste ster wat voor jou een belangrijk licht is.
- Versier de stralen van de ster met symbolen, tekeningen, kleuren of voorbeelden die daarbij passen.
- Werk de ster verder af met materiaal naar keuze.
- Mogelijke inspiratie: vriendschap – liefde – vrede – hoop – helpen – delen – troosten – samen zijn – luisteren – zorgen voor anderen
Keuze 3: Kerstversiering met betekenis
- De lln maken een eenvoudige kerstversiering.
- Ze kiezen daarbij een symbool dat voor hen iets van de adventsweg samenvat: een lichtje – een ster – een kerststal – een hart – een helpende hand
Tussentijdse ontmoeting
Tijdens het werken gaat de lkr rond en stelt vragen zoals:
- Waarom koos je dit symbool?
- Welk licht wil jij meenemen?
- Voor wie zou jij een lichtje willen zijn?
4. Delen en bewonderen
De lln tonen vrijwillig hun werkje.
De nadruk ligt op luisteren naar elkaar en verschillende betekenissen ontdekken.
Gesprek
- Waarom koos je hiervoor?
- Wat betekent dit voor jou?
- Aan wie denk je wanneer je dit maakt?
5. Slotmoment
Voorbereiding
- Alle werkjes krijgen een plaats rond de kijktafel.
- Lln kijken nog één keer naar de adventskrans – de kerststal – het lichtpad – hun eigen creaties
Terugblik
- Welk licht neem jij mee?
- Wat heb jij geleerd over lichtbrengers?
- Wat wil jij onthouden van deze adventsweg?
Slotwoorden
- Samen:
Licht wordt groter als we het delen.
Afsluiting
Tijdens deze adventsweg ontdekten we dat licht kan groeien.
We ontdekten dat mensen licht brengen voor elkaar.
En we ontdekten dat ook wij een lichtje kunnen zijn voor anderen.
Dat licht nemen we mee.
- Korte stilte.
Het kerstverhaal:
De herders - De drie Wijzen (en samen)
Mooie liedjes in deze kersttijd
Deel 1
- Laat je licht maar schijnen
- Op weg naar het licht
- Zingend naar Kerst
- Het is Kerstfeest
- Licht in de nacht
- Vrolijk Kerstfeest iedereen
- Laat iedereen het horen
Deel 2
- Niets is cooler dan Kerstmis - Kinderen voor Kinderenn
- Een heel gelukkig Kerstfeest
- Laat het Kerst zijn
Liedjes van de vroegere schoolmis
- Wat voor droom heb jij?
- Mariia schrik niet
- Tjok tot aan de nok
Kerstmusical: De herberg zit vol
- De herberg zit vol
- Lied van de herders
- Lied van Kerst
Geef licht - Stef Bos
Kerst is het feest van licht. De geboorte van Jezus maakt Gods licht zichtbaar. We mogen Zijn licht met elkaar delen, ook met kwetsbare kinderen voor wie het leven vaak donker is. Zij verlangen naar een uitgestoken hand, een warm hart en een sterke schouder.
Voor hen schreef Stef Bos het lied.