TUSSEN ZOEKEN EN VERTROUWEN
Geborgenheid

Les 1: Hier mag ik zijn, hier ben ik veilig!

1. Ritueel: Geborgenheid
Vandaag hebben jullie een knuffel meegebracht.
Misschien heb je die gekozen omdat je hem graag ziet.
Misschien helpt hij je wanneer je verdrietig of bang bent, of moeilijk kunt slapen.
Sommige mensen nemen een knuffel mee op reis.
Anderen leggen hem dicht bij zich in bed.
Een knuffel kan een teken zijn van warmte, troost en geborgenheid.
Vandaag mag die knuffel ons helpen nadenken over een grote vraag:
'Waar voel ik dat ik er mag zijn?'

Hou dit hartje vandaag even bij je.
We gaan samen luisteren naar verhalen, nadenken, kijken naar onszelf en ontdekken wat geborgenheid voor ons betekent.
Je hoeft nog niet met het hartje te doen. Bewaar het maar even dicht bij jou.

Voel maar eens goed aan je knuffel.
Misschien herinnert hij jou aan iemand.
Misschien aan een fijne plek.
Misschien helpt hij je om rustig te worden.
Korte stilte
Alles wat je vandaag denkt, voelt of je afvraagt, mag er zijn.
Verwonderingsvragen
- Waar voel jij dat je mag zijn?
- Wie helpt jou voelen dat je erbij hoort?
- Wanneer voelt je hart warm?
- Is er een plek waar jij voelt: hier mag ik gewoon mezelf zijn?
Vandaag gaan we ontdekken wat het betekent om gezien te worden, erbij te horen en te horen: 'Jij mag er zijn zoals je bent.'
2. Lied: Welkom
3. Onderzoeksvraag: Niet gezien worden
Soms voelen mensen zich welkom.
Soms voelen mensen zich ook niet gezien.
Vraag
Is er al eens een moment geweest waarop je dacht:
* niemand kiest mij?
* niemand luistert naar mij?
* niemand ziet mij?
Theologiserende vraag
Ik vraag me af waarom mensen het zo belangrijk vinden om gezien te worden.
4. Spiegelverwondering: Wie zie ik?
Verwonderingsvragen

- Zie je alles van jezelf in een spiegel?
- Kun je liefde zien?
- Kun je verdriet zien?
- Kun je vriendschap zien?
- Kun je GOD zien?
- Kan je alles wat belangrijk is aan een mens zien?
Tekenopdracht
Teken jezelf zoals je diep vanbinnen bent. Focus niet op je uiterlijk.
Je mag:
- Kleuren gebruiken
- Symbolen tekenen
- Belangrijke mensen tekenen
- Dromen tekenen
5. Bijbelverhaal: Jezus en de kinderen (Mc. 10, 13-16)
Verhaal vertellen met prenten
Gesprek - onderzoeken
- Waarom zouden de kinderen bij Jezus willen zijn?
- Waarom wil Jezus hen niet wegsturen?
- Ik vraag mij af hoe de kinderen zich voelen?
Gesprek - Theologiseren
- Zou Jezus vandaag ook kinderen uitnodigen?
- Mag je bij Jezus komen wanneer je verdrietig bent?
- Mag je bij Jezus komen wanneer je fouten gemaakt hebt?
Spiegeltekeningen
Spiegeltekeningen tonen:
- Wat zou Jezus zien wanneer Hij naar jouw tekening kijkt?
Liedjes bij het verhaal
6. Zegenkring
In dit verhaal van vandaag stuurde Jezus de kinderen niet weg.
Hij maakte plaats voor heb.
Hij zegende hen.
Een zegen is geen toverspreuk.
Het zijn woorden die zeggen: 'Jij bent belangrijk. Jij hoort erbij. Jij mag er zijn.'

Kijk eens naar de kinderen in onze kring.
Iedereen is anders.
Iedereen heeft zijn eigen verhaal.
Iedereen draagt iets mee in zijn hart.
En toch horen we vandaag samen bij deze kring.
Gezamenlijke zegen
Jij mag er zijn zoals je bent.
Jij bent kostbaar.
Jij hoeft niet perfect te zijn.
Jij bent welkom.
Wij horen erbij
Spiegelmoment

Kijk eens naar jezelf.
Misschien zie je hetzelfde gezicht als daarnet.
Maar misschien heb je vandaag ook iets ontvangen dat je niet kunt zien.
Dat je welkom bent.
Dat je erbij hoort.
Dat je kostbaar bent.
- Korte stilte.
7. Lied: Je mag er zijn
8. Afsluitend hartenritueel
Werkwijze

Vandaag hebben we geluisterd naar elkaar.
We hebben gehoord over kinderen die naar Jezus wilden gaan.
We hebben nagedacht over wat je aan de buitenkant ziet en wat je niet kunt zien.
We hebben elkaar woorden van zegen gegeven.
Misschien heb je vandaag iets van warmte, welkom of geborgenheid gevoeld.
Misschien voel je dat nog niet.
Alles mag er zijn.
- Korte stilte.
Als je vandaag iets van geborgenheid hebt ervaren, als je je goed voelt, mag je jouw hart bij het grote hart hangen.
Als je jouw hartje lieven nog even bijhoudt, mag dat ook.
Je hoeft niet uit te leggen waarom.

Kijk eens naar ons grote hart.
Sommige hartjes hangen eraan.
Andere hartjes zijn nog onderweg.
Dat is helemaal oké.
We blijven samen zoeken naar plaatsen, mensen en momenten die ons helpen voelen: hier mag ik zijn.
9. Afsluitend gebed


Lieve God,
Dank U voor mensen die naar ons kijken met zachte ogen.
Dank U voor plaatsen waar wij mogen zijn zoals we zijn.
Dank U voor de warmte die wij soms mogen voelen in een glimlach, een knuffel, een woord, of een stil moment.
Help ons geloven dat wij kostbaar zijn, ook wanneer we twijfelen, ook wanneer we ons klein voelen, ook wanneer we het even niet weten.
En help ons ontdekken dat er altijd hoop mag blijven dat wij gedragen worden.
Amen.
- Kort stiltemoment + belletje
We nemen wat we vandaag hebben ontdekt mee in ons hart.
Les 2: Een warme mantel?

© https://pixabay.com/nl/photos/cocker-spani%c3%abl-rashond-sneeuw-deken-6001734/
1. Openingsritueel: De mantel in het midden

Vorige keer ontdekten we dat we er mogen zijn zoals we zijn.

Vandaag denken we na over een nieuwe vraag: Waar vinden mensen geborgenheid?
- Samen kijken naar de mantel.
Waarom vinden mensen het soms fijn om onder een deken te kruipen?
Waarom bouwen kinderen graag een hut?
Waarom voelen sommige mensen zich veilig onder een mantel?
- Korte stilte.
Ik vraag me af…
Wat maakt een plek eigenlijk geborgen?
2. Kunstbeschouwing: Op zoek naar geborgenheid
Opdracht
Zoek een kunstwerk dat volgens jou iets vertelt over geborgenheid.
Leg jouw hartje erbij.
Nabespreking
Onderzoeken
- Wat zie je?
- Waarom koos je dit kunstwerk?
Verbeelden
- Op sommige kunstwerken zie je een jas/mantel. Hoe zou het voelen om onder die mantel te zitten?
- Zou daar plaats zijn voor iedereen?
- Wat maakt dat beeld geborgen?
Verdiepende vragen
- Kan geborgenheid ook bestaan wanneer er problemen zijn?
- Kun je je soms veilig voelen terwijl niet alles goed gaat?
- Welke dingen geven mensen een gevoel van thuis komen?
3. Bijbelmoment: Godsnaam 'Ik zal er zijn'
(Ex. 3, 14-15)
Bijbelverhaal vertellen
Theologiseren
Onderzoeken:
- Kon Mozes God zien?
- Voelde Mozes zich helemaal alleen?
Verdiepen:
- Waarom zou God die naam kiezen?
- Wat betekent: 'Ik zal er zijn'?
- Zou die naam mensen een gevoel van geborgenheid kunnen geven?
Mysterie-vraag:
Ik vraag me af…
Of mensen soms kunnen voelen dat ze niet alleen zijn, ook al kunnen ze niet uitleggen waarom.
- Vraag openlaten.
Lied: Ik zal er zijn - Sela
4. Verschillende levensbeschouwingen: Mensen zoeken geborgenheid
Verkennen
Vragen
- Wat zie je op deze foto's?
- Welke foto lijkt jou warm of gezellig?
- Waar zou dit kind zich misschien geborgen voelen?
- Wat hebben deze foto's met elkaar gemeen?
Verbinden
Overal ter wereld zoeken mensen geborgenheid.
Mensen uit verschillende levensbeschouwingen gebruiken soms andere woorden, andere verhalen, andere plaatsen of andere rituelen.
Toch hopen veel mensen ergens warmte, rust, veiligheid of geborgenheid te vinden.
Verdiepende vraag
Ik vraag me af…
Waarom zouden mensen overal ter wereld op zoek gaan naar geborgenheid?
5. Creatieve verwerking: Mijn mantel van geborgenheid

Opdracht
Stel dat iemand zich verdrietig, bang of alleen voelt. Wat zou jij in een mantel stoppen zodat die persoon zich geborgen voelt?
Lln tekenen of plakken op hun mantel
- mensen
- symbolen
- herinneringen
- gebeden
- een huis
- een knuffel
- een hart
- licht
- natuur
- God
- Een veilige plek
Theologiserende vraag tijdens het werken
Stel dat Gods woorden 'Ik zal er zijn' een mantel zouden worden. Hoe zou die mantel eruitzien?
6. Mantelritueel: Onder de mantel van geborgenheid
Ritueel

Kijk eens naar al deze mantels.
Geen enkele mantel is het zelfde.
Ook mensen zoeken op verschillende manieren naar geborgenheid.
- Korte stilte
Sommigen vinden die bij hun familie.
Sommigen bij vrienden.
Sommigen in stilte.
Sommigen in hun geloof.
Sommigen zijn nog zoekend.
- De grote mantel wordt opengelegd boven de kring van kleine mantels.
Sommigen gelovigen horen in Gods naam: 'Ik zal er zijn.'
Misschien betekent dat:
Er blijft altijd een plaats van hoop.
Er blijft altijd een mogelijkheid om thuis te komen.
Er blijft altijd geborgenheid die groter is dan onze angst.
- Korte stilte.
7. Lied: I Can Trust God
Sommige mensen vertrouwen erop dat ze niet alleen door het leven hoeven te gaan.
8. Afsluitend gebed
Lieve God,
Dank U voor mensen, plaatsen en momenten waar wij ons geborgen mogen voelen. Dank U voor warmte, troost en nabijheid.
Dank U voor de woorden: 'Ik zal er zijn.'
Help ons open blijven voor de geborgenheid die wij mogen ontvangen,
zelfs wanneer het leven soms moeilijk is.
Amen.
Les 3: In en uit de kring

1. Openingsritueel: De lege plaats in de kring
- De lln zitten in een kring. In de kring staat één lege stoel.

2. De kaars wordt aangestoken.
Vandaag staat er een lege stoel in onze kring.
Ik vraag me af…
Voor wie zou die plaats kunnen zijn?

3. Spontane reacties.
Soms hebben mensen een plaats in een groep.
Soms voelen mensen zich buiten de kring staan.
Vandaag gaan we onderzoeken wat dat met mensen doet.
4. Korte stilte.
2. Ervaringsoefening: In en uit de kring

Werkwijze
- Speelplaats of turnzaal
- 1 vrijwilliger staat buiten de kring. De andere lln vormen hand in hand een kring.
- Op een teken probeert het kind de kring binnen te komen.
- Ze mogen dichter bij elkaar komen om de openingen in de kring te sluiten. De buitenstaander probeert kansen te zoeken om de barrières te doorbreken.
- Lkr stopt het spel na een korte tijd met een teken.
- Eventueel een 2de ronde met 2 buitenstaanders. Tip: Misschien lukt het beter als ze samenwerken?
Nabespreking
Onderzoeken
- Hoe voelde het om binnen de kring te staan?
- Hoe voelde het om buiten de kring te staan?
Verdiepen
- Waarom verlangen mensen zo sterk naar een plek waar ze erbij horen?
- Waarom maken mensen groepen als ze eigenlijk verlangen naar verbondenheid?
- Zou een mens gelukkig kunnen zijn zonder ergens bij te horen?
- Kun je je geborgen voelen terwijl je alleen bent?
- Kun je je eenzaam voelen terwijl je midden in een groep zit?
Vragen het Mysterie
- Kan iemand zich door GOD gezien voelen, ook als andere mensen hem niet zien?
- Hoe zou Gods kring eruitzien?
- Kan een kring tegelijk warm én pijnlijk zijn?
- Wat is belangrijker: ergens bij horen of jezelf mogen zijn?
3. Stiltebeeld: De lege stoel
Terug in de klas
- De lege stoel staat opnieuw in de kring.
- De lln kijken er even stil naar.

Ik vraag me af…
Wie zit er soms op die lege stoel?
4. Bijbelmoment: Jezus en de kinderen (opnieuw bekeken)
Bijbelverhaal vertellen

Jezus is onderweg. Overal waar Hij komt, willen mensen Hem zien en horen.
Rond Jezus staat een grote groep volwassenen. Zijn vrienden staan dicht bij Hem.
Iedereen wil een plaatsje in de kring.
Dan komen er ouders met hun kinderen aan.
Ook de kinderen zijn nieuwsgierig. Ook zij willen dicht bij Jezus zijn.
Maar de vrienden van Jezus denken: 'Nee, dat kan niet. Jezus heeft belangrijkere dingen te doen.'
En ze proberen de kinderen tegen te houden. Ze maken de kring dicht.
De kinderen blijven buiten staan.
Maar Jezus ziet wat er gebeurt. Hij ziet de kinderen buiten de kring staan.
En Hij zegt: 'Laat de kinderen bij Mij komen. Houd ze niet tegen.'
Jezus opent de kring. De kinderen mogen binnenkomen.
Hij legt zijn handen op hen en zegent hen.
Theologiseren
Onderzoeken:
- Wie zat eerst binnen de kring?
- Wie stond buiten de kring?
- Waarom hielden vrienden van Jezus de kinderen tegen?
- Waarom opent Jezus de kring?
Verdiepen:
- Wat zag Jezus dat zijn vrienden misschien niet zagen?
- Waarom vindt Jezus die kinderen zo belangrijk.
- Waarom kiest Jezus vaak mensen die buiten de kring staan?
- Zou Jezus zich soms zelf ook een buitenstaander gevoeld hebben?
Spirituele vragen:
- Voor wie zou Jezus vandaag plaats maken?
- Wat vertelt dit verhaal over hoe God naar mensen kijkt?
Schurende vraag:
Ik vraag me af…
Of het voor de vrienden van Jezus gemakkelijk of moeilijk was dat Jezus de kring opende.
5. Bouw een kring met LEGO

Opdracht
Bouw een kring die toont hoe jij denkt dat een goede kring eruitziet. Bouw een kring waarin jij je veilig voelt. Staat jouw kring open voor buitenstaanders of niet?
- Elke ll maakt een eigen kring.
Lln mogen:
- openingen maken
- poorten maken
- muren bouwen
- symbolen toevoegen
Nabespreking
Verbeelden:
- Waarom ziet jouw kring er zo uit?
- Is het gemakkelijk om binnen te komen?
Reflecteren:
- Moet een kring altijd openstaan?
- Kan een kring ook beschermen?
Theologiseren:
- Hoe kan Jezus jouw kring vinden?
6. Kringritueel: Iedereen heeft een plaats
Ritueel

- Lln komen opnieuw in een grote kring zitten.
- De lege stoel staat in het midden.
- De kaars brandt.

Vandaag hebben we ontdekt dat mensen graag ergens bij horen.
Maar ook dat mensen soms buiten de kring staan.
- Korte stilte
- Lkr legt een hartje op de stoel.
Deze stoel herinnert ons aan mensen die zich soms alleen voelen.
Mensen die zoeken naar een plaats.
Ik vraag me af …
Zou er in Gods kring ook een lege stoel staan?
Gezamenlijke zegenzin
Moge er een plaats zijn.
7. Lied: Kom er maar bij of Welkom
8. Afsluitend gebed
Lieve God,
Dank U voor mensen bij wie wij ons thuis mogen voelen.
Dank U voor kringen waar wij warmte mogen vinden.
En help ons vertrouwen dat er bij U plaats is voor iedereen.
Amen.
Les 4: Wie hoort bij mijn hart?

1. Openingsritueel: Plaats in mijn hart
Het ritueel
De lln zitten in een kring.

- Iedere ll krijgt een klein hartje.

Kijk eens naar dit hartje.
In een hart wonen natuurlijk geen mensen echt.
En toch zeggen wij vaak:
'Jij zit in mijn hart.'
'Ik draag jou in mijn hart.'
'Jij bent belangrijk voor mij.'
- Korte stilte.
Vandaag denken we na over een grote vraag: Wie hoort bij mijn hart?
Verwonderingsvragen
- Wanneer zeg je dat iemand belangrijk voor je is?
- Kun je veel mensen in je hart hebben?
- Zijn er mensen die ooit in je hart gekomen zijn en daar gebleven zijn?
2. Hoekenspel: Mensen in mijn leven

Werkwijze
Lln kiezen een hoek die het best bij hen past.
Voorbeelden:
- Ik zie mijn familie vaak <-> Ik zie sommige familieleden weinig
- Ik speel vaak met vrienden <-> Ik speel liever alleen
- Ik vertel veel aan iemand <-> Ik hou veel voor mezelf
- Ik woon in één huis met mijn ouders <-> Ik woon in verschillende huizen
Geen discussie over goed of fout. Aandacht voor verschillen tussen lln.
Verdiepende vragen
- Waarom zijn sommige mensen belangrijk voor jou?
- Moet je iemand elke dag zien om hem graag te zien?
- Kan iemand in je hart zitten ook al woont die ver weg?
Spirituele vraag
- Wat maakt dat iemand een plaats krijgt in jouw hart?
3. Bijbelmoment: Jezus verrast iedereen
(Mc. 3, 31-35)
Bijbelverhaal vertellen

Theologiseren
Onderzoeken:
- Waarom waren de mensen misschien verrast door Jezus?
- Denk je dat Jezus zijn familie niet graag zag?
Verdiepen:
- Waarom noemt Jezus andere mensen zijn familie?
- Wat bedoelt Jezus met familie?
Schurende vragen:
- Kun je familie zijn zonder familie te zijn?
- Is iemand familie omdat je verwant bent?
- Of omdat je veel voor elkaar betekent?
Mysterie-vraag
Ik vraag me af…
Hoe groot Jezus' familie eigenlijk is.
4. Gesprek: Familie van het hart
Veel mensen horen bij een gezin of familie.
Maar vaak zijn er ook andere mensen die belangrijk worden.
Mensen die je vertrouwt.
Mensen bij wie je jezelf kunt zijn.
Vragen
- Kunnen vrienden soms als familie voelen?
- Kan een buur, leerkracht of grootouder een bijzonder plaats krijgen in je hart?
- Wat maakt dat iemand dichtbij voelt?
5. Creatieve verwerking: Mijn hartentas

Opdracht: Stap 1
Teken of schrijf op de hartjes mensen die belangrijk zijn voor jou. Die gaan in je hartentas.
Teken ook een hartje op de voorkant van je papieren tasje.
Opdracht: Stap 2
Niet alle relaties zijn altijd gemakkelijk.
Soms zijn mensen boos op elkaar.
Soms missen mensen elkaar.
- Lln mogen als ze willen, een klein knoopje of touwtje in hun tasje stoppen.
Ook moeilijke gevoelens mogen soms een plaats krijgen in ons hart.
6. Abba-moment

Jezus sprak vaak over God als 'Abba'.
Dat is een warm en vertrouwelijk woord.
Een woord dat iets vertelt over een bijzondere band.
Wanneer Jezus over God spreekt, lijkt het alsof Hij zich door God gezien en gekend weet.
Alsof Hij erop vertrouwt dat Hij er mag zijn.
Theologiseren
- Waarom zou Jezus zo'n warm woord gebruiken voor God?
- Wat betekent het als iemand weet: 'Ik mag er zijn?'
- Zou God volgens Jezus naar mensen kijken zoals iemand die veel van je houdt?
- Kan het een gevoel van geborgenheid geven als je weet dat iemand jou kent en niet vergeet?
7. Ritueel: Mensen van mijn hart
Ritueel

- De lln houden hun hartentas vast.

In onze tasjes zitten mensen die belangrijk zijn voor ons.
Mensen die dichtbij wonen.
Mensen die verder weg wonen.
Mensen die we vaak zien.
Mensen die we missen.
Mensen die ons helpen voelen:
Ik hoor erbij.
- Korte stilte.
Misschien ziet niet iedereen dezelfde mensen in hun hart.
En toch zijn al die verhalen waardevol.
- De lln houden hun tasje even tegen hun hart.
- Stilte
Lied: Je mag er zijn
8. Afsluitend gebed
Lieve God,
Dank U voor mensen die belangrijk zijn voor ons.
Dank U voor familie, vrienden en alle mensen bij wie wij ons welkom voelen.
Dank U voor de warmte, de aandacht en de liefde die mensen met elkaar delen.
Help ons ontdekken dat wij er mogen zijn zoals wij zijn.
Help ons zien dat ieder mens waardevol is en een plaats verdient in het hart van anderen.
En help ons geloven dat niemand vergeten wordt in uw liefde.
Amen.
Les 5: Tijd voor rust?

1. Openingsritueel: Een stille plek
Het ritueel
- De lln zitten in een kring.

De voorbije lessen ontdekten we dat mensen geborgenheid vinden bij andere mensen.
Vandaag onderzoeken we een andere vraag: Kan stilte ook een plaats van geborgenheid zijn?
- Korte stilte.
Ik vraag me af…
Waarom zoeken mensen soms stilte op?
2. Verkennen: Chaos en rust

Werkwijze
- Blad 1: CHAOS
- Blad 2: RUST
Wat maakt het soms druk in je hoofd?
Wat helpt jou om weer rustig te worden?
Verdiepende vragen
- Kan iemand rust voelen terwijl er nog problemen zijn?
- Moet alles opgelost zijn om rust te vinden?
Mysterie-vraag
Ik vraag me af…
Of rust soms iets anders is dan 'geen problemen hebben'.
3. Denktekenen: Jezus zoek rust
Werkwijze
In de Bijbel trekt Jezus regelmatig weg naar een stille plaats.
Niet omdat alle problemen opgelost zijn.
Maar omdat Hij tijd maakt om stil te worden bij God.
- De lln luisteren naar onderstaande tekst en tekenen wat in hen opkomt.
Soms is er veel lawaai.
Soms is er veel te doen.
Soms weet ik niet wat eerst.
Dan zoek ik een plek van stilte.
Ik adem rustig in.
Ik adem rustig uit.
Ik voel dat ik er mag zijn.
Ik hoef niet alles op te lossen.
Ik hoe niet alles te begrijpen.
Ik mag even stil worden.
Bespreking
- Welke kleuren gebruikte je?
- Ging jouw tekening meer over chaos of over rust?
- Wat viel je op?
- Dacht je ook aan Jezus die het graag stil maakte?
4. Bijbelmoment: Jezus zoekt een stille plaats
Bijbelverhaal vertellen

Jezus ontmoette veel mensen.
Mensen wilden Hem spreken.
Mensen hadden vragen.
Mensen wilden geholpen worden.
Soms werd alles Hem te veel.
Dan trok Jezus zich terug naar een stille plaats.
Daar bad Hij.
Daar werd Hij stil bij God.
- Korte stilte.
Theologiseren
Onderzoeken:
- Waarom zou Jezus stilte opzoeken?
- Denk je dat Jezus soms moe was?
Verdiepen:
- Wat gebeurt er met een mens in stilte?
- Waarom zoeken mensen soms een rustige plek op?
Mysterie-vraag:
Zou je je geborgen kunnen voelen in stilte, ook wanneer je alleen bent?
5. Rust in beweging
We hebben gehoord dat Jezus soms een stille plek opzocht.
Daar werd Hij stil bij God.
Mensen worden niet alleen stil met woorden.
Soms kan ook je lichaam je helpen om rustig te worden.
Vandaag gaan we proberen om met ons hele lichaam stil te worden.
Oefening: De kat
De lln zitten op handen en knieën.

- Holle rug
Adem rustig in.
Kijk zacht omhoog.
Open je borst.
Stel je voor dat je alle mooie dingen van vandaag even ontvangt.
- Bolle rug
Adem rustig uit.
Maak een bolle rug.
Laat je hoofd hangen.
Stel je voor dat je zorgen, drukte of spanningen even mag loslaten.
Enkele keren herhalen.
- Rusthouding: De lln zitten met hun billen op de hielen en leggen hun voorhoofd op de grond. (zachte stilte)
Je hoeft nu even niets te doen.
Je hoeft niets te bewijzen.
Je hoeft nergens naartoe.
Je mag gewoon hier zijn.
Adem rustig in.
Adem rustig uit.
Misschien voel je alleen stilte.
Misschien voel je rust.
Misschien voel je helemaal niets.
Alles is goed.
- Korte stilte.
Theologiseren
- Wat gebeurde er vanbinnen toen je stil werd?
- Was het gemakkelijk of moeilijk om stil te zijn?
- Kun je geborgenheid voelen zonder dat iemand iets zegt?
- Zou God ook aanwezig kunnen zijn in stilte?
- Waarom zoeken gelovige mensen soms stilte op?
Mysterie-vraag
Ik vraag me af…
Of stilte soms een plaats kan zijn waar je iets ontdekt dat je niet kunt zien.
6. Ritueel: Een lichtpunt van rust

Ritueel
In ons leven zijn er soms momenten van drukte.
En soms zijn er kleine lichtpuntjes die ons helpen weer rustig te worden.
- Lln schrijven of tekenen op hun vlammetje: Wat helpt mij om rust of geborgenheid te vinden?
- De vlammetjes worden rond de grote kaars gehangen.
Lied: In deze stilte - Sela
7. Afsluitend gebed

Lieve God,
Soms is het druk in ons hoofd.
Soms voelen we onrust.
Soms weten we niet goed wat we moeten doen.
Dank U voor momenten van stilte.
Dank U voor mensen en plaatsen waar wij rust mogen vinden.
Help ons ontdekken dat wij er mogen zijn, ook wanneer niet alles perfect is.
En help ons openstaan voor de rust en geborgenheid die we soms onverwacht mogen ontvangen.
Amen.
Les 6: Zo klein ... en toch zo waardevol

1. Stiltemoment: Jij en de zee
Voorbereiding
- De lln gaan rustig zitten of liggen.
- In het midden ligt een schelp of zeester

De meditatie
Sluit je ogen…
Stel je voor: je staat op een groot strand.
Het zand voelt zacht en warm onder je blote voeten.
Je hoort de zee ruisen… sjoef… sjoef…
De golven komen en gaan,
net als een adem die rustig in en uit gaat.
De zon schijnt zacht op je gezicht.
Je voelt de wind langs je wangen –
alsof God heel zachtjes fluistert 'Ik ben er'.
Je kijkt om je heen.
In het zand liggen kleine zeesterren.
Sommige zijn nog nat van het water.
Ze zijn stil. Kwetsbaar. Mooi.
Ze kunnen niet terug naar zee … zonder hulp.
En jij …
Jij mag helpen.
Voorzichtig raap je een zeester op.
Je draagt ze naar het water… en legt haar weer in de golven.
Nog één. En nog één.
Je handen doen iets goeds.
Je hart voelt warm.
Je bent niet alleen – je helpt mee met God, die van al het leven houdt.
Denk eens:
Hoe voelt het om iets kleins te helpen?
Hoe zou God naar jou kijken op dit moment?
Blijf nog even stil. Voel het zand, hoor de zee, en weet: jij bent een helper van het leven.
Verwondering
- Hoe voelde het om de zeester te helpen?
- Waarom zou iemand zoveel moeite doen voor één kleine zeester?
Mysterie-vraag
Ik vraag me af…
Waarom kleine dingen soms zo belangrijk kunnen zijn.
2. Outofthebox-verhaal: De zeesterren
Het verhaal: De zeesterren
Community Play: aangepaste vragen
Onderzoeken
- Waarom bleef het kind zeesterren helpen?
- Waarom begreep de mand dat niet?
Theologiseren:
- Wanneer voelen mensen zich klein?
- Kan iemand belangrijk zijn zonder beroemd te zijn?
- Kan iets kleins een groot verschil maken?
Verdiepende vraag:
- Zou er iemand zijn die jou belangrijk vindt, zelfs wanneer je dat zelf even vergeet?
De deelnemers uitnodigen om zichzelf in het verhaal te plaatsen met één van de figuren.
Woorden om af te ronden
3. Zachte kring: Wat geeft geborgenheid?
Voorbereiding
- Lln zitten in een kring (op kussens of matjes).
- In het midden ligt een zacht dekentje met daarop een kaarsje (geborgenheid), en enkele kleine zeesterren (uit het verhaal) of schelpen.
- Elke ll houdt schelp vast die symbool staat voor hun eigen gedachten of gevoelens.
Theologiseren
1 minuut stilte
Stel je voor dat je nog even op het strand bent … de wind waait zacht, je voelt het zand onder je voeten… en je draagt iets kleins dat belangrijk is, in je hart, zoals een zeester.
Theologiseren rond volgende vragen:
- Waarom hebben mensen geborgenheid nodig?
- Kan iemand zich geborgen voelen terwijl niet alles goed gaat?
- Kun je voelen dat je belangrijk bent zonder dat iemand dat zegt?
Mysterie-vraag
Ik vraag me af…
Of mensen soms meer waard zijn dan ze zelf denken.
4. Bijbelverhaal: De Goede Herder
Bijbelverhaal: De Goede Herder (Lc. 15: 3-7)
Extra filmpjes Bijbelverhaal
Liedjes bij het Bijbelverhaal
Bespreken verhaal
Onderzoeken
- Waarom zoekt de herder naar dat ene schaap?
- Was het schaap belangrijk?
Theologiseren
- Wat zou Jezus met dit verhaal willen vertellen?
- Wie zou de herder in het verhaal kunnen zijn?
- Waarom vindt God volgens Jezus ieder mens belangrijk?
- Zou God soms mensen zien die door anderen vergeten worden?
Mysterie-vraag
Ik vraag me af…
Of God anders naar mensen kijkt dan wij soms doen.
Naspelen van het verhaal (als er tijd is)
Met schaapjes en herder
- Wie zou jij in het verhaal willen zijn? Waarom?
- Zou jij een Goede Herder zijn?
Terugkoppelen naar het verhaal van de zeester
5. Creatieve verwerking: Mijn zeester van geborgenheid

Werkwijze
Elke ll krijgt een papieren zeester.
Ze tekenen of schrijven:
- Wie of wat geeft mij geborgenheid?
- Wat helpt mij als ik me onzeker voel?
- Wanneer voel ik dat ik er mag zijn
- Voor wie wil ik een verschil maken? Hoe kan ik licht zijn voor iemand anders?
Lln mogen woorden, kleuren of symbolen gebruiken.
6. Ritueel: Zee van geborgenheid
Afsluitend ritueel
- De lln leggen hun zeester op een blauwe doek: een 'zee van geborgenheid'. En steken een kaarsje (LED) en zetten dit bij hun zeester.
Kijk eens naar onze zee.
Elke zeester is anders.
Geen enkele zeester is hetzelfde.
Toch hebben ze allemaal een plaats gekregen.
Zo is het ook met mensen.
- Korte stilte.
Sommige mensen voelen zich groot.
Andere mensen voelen zich soms klein.
Maar ieder mens blijft waardevol.

Afsluitend lied bij het ritueel:
- Licht - Make Some Noise Kids
- God van licht - opwekking 807 (met tekst)
7. Afsluitend gebed
Lieve God,
Dank U voor kleine tekens van liefde.
Dank U voor mensen die zien wanneer iemand verdriet heeft.
Dank U voor mensen die anderen laten voelen dat ze belangrijk zijn.
Help ons ontdekken dat wij waardevol zijn, niet omdat we bijzonder moeten zijn, maar gewoon omdat we mens zijn.
Help ons geloven dat niemand vergeten wordt in uw liefde.
Amen.
Les 7: Samen bouwen aan geborgenheid

1. Openingsritueel: Wat herinner ik me?
Het ritueel
- De lln zitten in een kring. De symbolen uit vorige lessen liggen in het midden.

De voorbije weken hebben we veel nagedacht over geborgenheid.
We ontdekten verschillende beelden en verhalen.
Vandaag bouwen we zelf een ritueel van geborgenheid.
- Korte stilte.
Vragen
- Welk symbool herken je?
- Welk symbool spreekt jou het meest aan?
- Waarom?
2. Wat is een ritueel?
Verkennen
- Waarom steken mensen soms een kaars aan?
- Waarom geven mensen een knuffel?
- Waarom houden mensen soms een minuut stilte?
Mensen maken rituelen omdat sommige dingen moeilijk uit te leggen zijn.
Rituelen helpen mensen voelen, hopen, danken, troosten of verbinden.
Theologiseren
- Kun je geborgenheid voelen zonder woorden?
- Waarom zouden mensen rituelen blijven maken?
3. Samenstellen van het ritueel
Opdracht
2. Ze bespreken:
- Wat betekent dit?
- Hoe zou ons ritueel eruitzien?
- Wat willen wij mensen laten voelen?
4. Rituelen voorstellen en beleven
Toonmoment
- Elk groepje toont zijn ritueel.
Reflectie
- Wat voelde je?
- Wat viel je op?
- Welk ritueel gaf jou een gevoel van geborgenheid?
5. Afsluiting: Lied - Je mag er zijn

Ritueel
- De lln vormen een kring.
- De symbolen uit de vorige lessen liggen opnieuw in het midden.
We hebben ontdekt dat mensen op veel verschillende manieren geborgenheid zoeken.
In symbolen.
In stilte.
Bij andere mensen.
In verhalen.
En voor gelovige mensen ook bij God.
Lkr zegt, lln antwoorden telkens:
Wanneer we bang zijn.
Wanneer we verdriet hebben.
Wanneer we alleen zijn.
Wanneer we blij zijn.
Moge er geborgenheid zijn.
- Korte stilte.
Lied: Je mag er zijn
6. Afsluitend gebed

Lieve God,
Dank U voor alle tekenen van geborgenheid die wij hebben ontdekt.
Dank U voor mensen, voor symbolen, voor stilte en voor verhalen.
Help ons herinneren dat ieder mens nood heeft aan warmte, aandacht en verbondenheid.
En help ons openstaan voor de geborgenheid die wij mogen ontvangen en doorgeven.
Amen.
Themaliedjes.
Lied: Welkom
Liedjes bij het Bijbelverhaal 'Jezus en de kinderen'
- Jezus houdt van alle kleine kinderen
- Kom er maar bij
Lied: Je mag er zijn
Lied: I can trust God
Lied: Ik zal er zijn - Sela
Lied: In deze stilte - Sela
Liedjes bij het Bijbelverhaal 'De Goede Herder'
- Jezus is de Goede Herder
- Het schaapje, Hij is dichtbij
- Het is pas feest als iedereen er is

