VIEREN,
TUSSEN HET ALLEDAAGSE EN HET BIJZONDERE
KERSTKRING:
Open en gesloten deuren
CYCLUS B
Les 1: Nazareth - Een nieuwe stap zetten
1. Vast adventsritueel
- Variatiezin les 1:
Vandaag staan we stil bij mensen die een eerste stap zetten naar iets nieuws.
Korte duiding
Tijdens de advent bereiden christenen zich voor op Kerstmis. Week na week groeit het verhaal. Ook onze kerststal zal de komende weken groeien.
Vandaag beginnen we helemaal aan het begin van het verhaal. Nog niet in Bethlehem, nog niet in de stal, maar in Nazareth.
2. Instap: Op weg zijn
Grote papieren weg of een reeks voetstappen
- Dit wordt in het midden van de kring gelegd.
- De lln kijken eerst een ogenblik in stilte.
Beelddidactische vragen
- Wat zie je?
- Wat trekt je aandacht?
- Waar doet deze weg je aan denken?
- Wanneer moet iemand een nieuwe weg inslaan?
Lkr noteert enkele woorden rond de weg.
Verdiepende vraag
Heb jij ooit iets nieuws moeten beginnen?
3. Bijbelverhaal: Het vertrek uit Nazareth
Bijbelverhaal vertellen
4. Verdieping en betekenisgeving
De lln krijgen even tijd om het verhaal te laten bezinken.
Eerste betekenisvragen
- Wat blijft bij je hangen?
- Welk moment uit het verhaal zie je voor je?
- Wat vind je opvallend?
- Welke zin uit het verhaal blijft in je hoofd zitten?
Levensbeschouwelijke verdieping
- Wat zouden Maria en Jozef achterlaten?
- Wat zouden ze meenemen in hun hart?
- Wat zou hen onzeker maken?
- Wat zou hen moed geven?
- Waarom is het soms moeilijk om iets vertrouwds los te laten?
Spirituele vraag
Ik vraag me af hoe mensen verder durven gaan wanneer ze nog niet weten wat er zal gebeuren.
5. Verbreding naar vandaag
Gesprek
- Welke mensen moeten vandaag soms opnieuw beginnen?
- Wie moet vandaag een vertrouwde plek achterlaten?
- Wie voelt zich soms onzeker omdat alles nieuw is?
- Wat hebben zulke mensen nodig?
Lkr verbindt regelmatig terug naar Maria en Jozef.
- Wat lijkt op hun verhaal?
- Wat is anders?
- Wat help mensen vandaag om verder te gaan?
6. Symbolische verwerking: De eerste stap
Voorbereiding
- ·Elke ll krijgt een papieren voetstap of een stukje weg.
- Vooraan ligt een grote weg die tijdens de reeks verder zal groeien.
- Het huisje van Nazareth staat klaar.
Opdracht
Maria en Jozef weten nog niet wat hen onderweg zal overkomen.
Toch zetten ze een eerste stap.
Ook wij hebben vandaag nagedacht over wat mensen helpt wanneer iets nieuw of onzeker is.
- De lln schrijven of tekenen op hun voetstap of hun stukje weg:
Wat helpt mij wanneer ik een nieuwe stap moet zetten?
De lln leggen hun voetstap één voor één op de grote weg of leggen hun stukje weg bij de weg om die langer te maken.
Symbolische handeling
- Het huisje van Nazareth, Maria en Jozef worden bij het begin van de weg geplaatst.
Onze kerststal begint vandaag niet met een stal. Ze begint met een weg.
Een weg waarop mensen nog niet weten wat hen te wachten staat.
7. Afsluiting
De groeiende kerststal
De lkr wijst naar Nazareth, Maria en Jozef en de weg.
Vandaag ontdekten we dat het kerstverhaal begint met mensen die hun vertrouwde plek verlaten.
Ook vandaag zetten mensen soms moeilijke nieuwe stappen.
Daarom krijgt Nazareth een plaats in onze groeiende kerststal.
Kerstmis begint met mensen die op weg gaan.
Slotvraag
Ik vraag me af wat Maria en Jozef onderweg zullen ontdekken.
Les 2: Onderweg - Richting zoeken
1. Vast Adventsritueel
- Variatiezin les 2:
Vandaag staan we stil bij mensen die onderweg zijn en hun richting zoeken.
Korte duiding
Vorige les vertrokken Maria en Jozef uit Nazareth. Vandaag reizen we met hen mee verder.
Onderweg weten ze niet precies wat hen te wachten staat. Toch blijven ze verdergaan.
2. Instap: Wegwijzercarroussel
Voorbereiding
- In 4 hoeken van de klas hangen vier wegwijzers: verdergaan – twijfelen – hulp vragen - vertrouwen
- Bij elke wegwijzer ligt één vraagkaart.
- De klas wordt verdeeld in 4 groepjes.
- Elk groepje start bij een andere wegwijzer.
Soms zijn mensen zelf een wegwijzer.
Soms zijn moed, vertrouwen of hulp vragen een soort wegwijzer in je leven.
Vragen
Werkwijze
- De lln bespreken de vraag gedurende 1 à 2 minuten.
- De lkr geeft een signaal (belletje, klankstaaf of handklap).
- Daarna schuiven alle groepjes met de klok mee door naar de volgende wegwijzer.
- Elk groepje bezoekt alle 4 de wegwijzers.
Korte nabespreking
- Welke vraag vond je het interessantst?
- Wat helpt mensen wanneer ze niet weten hoe iets zal aflopen?
- Hebben mensen altijd zekerheid nodig?
3. Bijbelverhaal: Onderweg naar Bethlehem
Bijbelverhaal vertellen
4. Verdieping en betekenisgeving
Eerste betekenisvragen
- Wat blijft bij je hangen?
- Welk stukje van het verhaal zie je voor je?
- Wat vind je belangrijk in dit verhaal?
Levensbeschouwelijke verdieping
- Wat zou Maria helpen om verder te gaan?
- Wat zou Jozef helpen om verder te gaan?
- Wanneer zouden ze misschien twijfelen?
- Waarom geven ze niet op?
- Wat hebben mensen nodig wanneer de weg moeilijk wordt?
Spirituele vraag
Ik vraag me af hoe mensen richting vinden wanneer de weg nog onzeker is.
5. Verbreding naar vandaag
Gesprek
- Welke mensen zijn vandaag op zoek naar een nieuwe toekomst?
- Welke mensen moeten opnieuw beginnen?
- Welke mensen weten nog niet wat morgen zal brengen?
Verwevende vragen
- Wat helpt deze mensen?
- Wie wijst hen soms de weg?
- Wie kan voor hen een wegwijzer zijn?
- Hoe kan jij voor iemand een wegwijzer zijn?
6. Symbolische verwerking
Voorbereiding
De weg uit les 1 ligt nog zichtbaar bij de groeiende kerststal.
- Een grote kartonnen wegwijzer staat klaar.
Opdracht
Maria en Jozef zijn onderweg naar Bethlehem.
Ze kennen niet alle antwoorden. Toch blijven ze stappen zetten.
Ook vandaag hebben mensen soms iemand nodig die richting helpt geven.
- Elke ll krijgt een klein pijltje.
- Op het pijltje schrijft of tekent de ll:
Wat helpt mensen om verder te gaan wanneer de weg onzeker is?
Symbolische handeling
- Alle pijltjes worden op de grote wegwijzer bevestigd.
- De wegwijzer krijgt daarna een plaats langs de weg van de groeiende kerststal.
Vandaag ontdekten we dat mensen niet altijd de hele weg moeten kennen.
Vaak is één richtingaanwijzer genoeg om verder te kunnen gaan.
7. Afsluiting
De groeiende kerststal
- De lkr wijst naar Nazareth, Maria en Jozef, de weg en de wegwijzer.
Maria en Jozef zijn onderweg.
Ze weten nog niet wat ze in Bethlehem zullen vinden.
Toch blijven ze stappen zetten.
Onderweg ontdekken mensen soms dat anderen een wegwijzer kunnen zijn.
Slotvraag
Ik vraag me af of Maria en Jozef in Bethlehem een plaats zullen vinden.
Les 3: Bethlehem - Wie krijgt een plaats?
1. Vast adventsritueel
- Variatiezin les 3:
Vandaag staan we stil bij mensen die op zoek zijn naar een plaats.
Korte duiding
Vorige les waren Maria en Jozef onderweg naar Bethlehem.
Vandaag komen ze aan in de stad.
Daar hopen ze een plaats te vinden om uit te rusten. Maar zal er ook plaats zijn voor hen?
2. Instap: De herberg van Bethlehem
Voorbereiding
- Vooraan hangt een bord:
Verloop
- De lkr leest één voor één verschillende reizigers voor.
- Na elke reiziger beslist de klas: krijgt deze persoon een plaats of niet?
- Ze overleggen eerst kort met hun buur, daarna wordt er klassikaal beslist door handopsteking.
- Wanneer de klas beslist iemand binnen te laten, wordt één plaats in de herberg ingenomen.
- Na enkele keuzes zijn alle plaatsen bezet.
- Dan lees de lkr het laatste kaartje voor:
Maria en Jozef komen aan.
Ze zijn moe van hun lange reis.
Maria verwacht een kindje.
Mogelijke reizigers
- Een oude vrouw die moe is van een lange reis.
- Een handelaar die met zijn goederen onderweg is.
- Een gezin met twee kleine kinderen.
- Een herder die de hele dag gewerkt heeft.
- Een zieke reiziger die wil uitrusten.
- Iemand uit een vreemd land die de taal niet spreekt.
Nabespreking
- Wat nu?
- Kunnen Maria en Jozef nog binnen?
- Wie zou moeten vertrekken?
- Was het gemakkelijk om keuzes te maken?
- Verdient iedereen een plaats?
3. Bijbelverhaal: Aankomen in Bethlehem
Verhaal vertellen
4. Verdieping en betekenisgeving
Eerste betekenisvragen
- Wat blijft bij je hangen?
- Welk moment uit het verhaal zie je voor je?
- Wat vind je opvallend?
- Welke zin blijft in je hoofd zitten?
Levensbeschouwelijke verdieping
- Hoe zou het zijn om overal 'nee' te horen?
- Wat zouden Maria en Jozef voelen?
- Waarom zouden mensen hun deuren gesloten houden?
- Wat maakt het moeilijk om iemand binnen te laten?
- Waarom hebben mensen een plaats nodig?
Spirituele vraag
Ik vraag me af wat mensen nodig hebben om hun deur voor iemand te openen.
5. Actieve werkvorm: Tabelau-opdracht
Verdeling
- De klas verdelen in 4 groepjes.
- Elk groepje krijgt een opdrachtkaart met een begrip en een moment uit het verhaal.
- Elk groepje zorgt ervoor dat alle leden deelnemen aan het tableau.
Opdracht voor de lln
Maak samen een stilstaand beeld.
Toon met jullie lichaam het moment uit het verhaal.
Zorg ervoor dat het begrip zichtbaar wordt in jullie beeld.
Jullie mogen niet praten.
Jullie krijgen 3 minuten voorbereidingstijd.
Bespreking
- Elke groep toont zijn tableau.
- De andere lln kijken aandachtig.
- Welk moment uit het verhaal zie je?
- Welk begrip hoort erbij?
- Waaraan zie je dat?
- Wie krijgt een plaats? Wie niet?
- Welke deur lijkt open?
- Welke deur lijkt gesloten?
Mogelijke vragen:
6. Symbolische verwerking
Voorbereiding
Een grote herberg van karton hangt of staat zichtbaar bij de groeiende kerststal.
- De weg en de wegwijzer uit de vorige lessen blijven staan.
- Elke ll krijgt een klein papieren deurtje.
Opdracht
Maria en Jozef zoeken een plaats waar ze welkom zijn.
Ook vandaag hebben mensen een plaats nodig waar ze zich welkom voelen.
De lln schrijven of tekenen op hun deurtje:
Wat maakt dat mensen zich welkom voelen?
OF
Wat maakt dat mensen zich welkom voelen?
Symbolische handeling
- De lln bevestigen hun deurtje op de grote herberg.
Vandaag hebben we nagedacht over plaatsen waar mensen welkom zijn.
Samen bouwen we een herberg met deuren die open kunnen gaan.
7. Afsluiting
De groeiende kerststal
- De lkr wijst naar Nazareth, Maria en Jozef, de weg, de wegwijzer en de herberg.
Maria en Jozef zijn eindelijk aangekomen in Bethlehem.
Maar een plaats hebben ze nog niet gevonden.
De deuren blijven gesloten.
Toch geven ze hun zoektocht niet op.
Slotvraag
Ik vraag me af waar Maria en Jozef uiteindelijk zullen terechtkomen.
Les 4: De stal - Wie vindt een plaats rond de kerststal?
1. Vast adventsritueel
- Variatiezin les 4:
Vandaag staan we stil bij een plaats waar heel verschillende mensen samenkomen.
Korte duiding
Vorige les vonden Maria en Jozef geen plaats in de herberg.
Vandaag ontdekken we waar zij uiteindelijk terechtkomen en waarom die eenvoudige plaats uitgroeit tot een plek waar mensen samenkomen
2. Instap: Kerststallen uit de wereld
Voorbereiding
- Lkr toont enkele afbeeldingen van kerststallen uit verschillende landen, culturen en stijlen.
-
Bijvoorbeeld:
- een Afrikaanse kerststal
- een Aziatische kerststal
- een Latijns-Amerikaanse kerststal
- een Australische kerststal (Aboriginals)
een traditionele Europese kerststal
Onderzoeksopdracht
- De lln bekijken de afbeeldingen per 2
Bekijk de kerststallen aandachtig. Zoek samen:
- Wat is verschillend?
- Wat is hetzelfde?
- Welke figuren zie je terugkomen?
- Wie krijgt overal een plaats?
Klassikale bespreking
- Wat viel jullie op?
- Welke verschillen zagen jullie?
- Wat bleef hetzelfde?
- Waarom maken mensen overal ter wereld een kerststal?
- Wie lijkt overal een plaats te krijgen?
Overgang
Hoewel deze kerststallen verschillend zijn, brengen ze allemaal mensen samen rond hetzelfde verhaal.
3. Bijbelverhaal: De geboorte in de stal
Verhaal vertellen
4. Verdieping en betekenisgeving
Eerste betekenisvragen
- Wat blijft bij je hangen?
- Wat vind je opvallend?
- Welk beeld zie je voor je?
- Wat maakt deze geboorte bijzonder?
Levensbeschouwelijke verdieping
- Waarom wordt Jezus niet geboren in een paleis?
- Waarom zou een eenvoudige stal belangrijk kunnen worden?
- Wat betekent het dat het kind toch een plaats krijgt?
- Waarom blijven mensen dit verhaal vertellen?
Spirituele vraag
Ik vraag me af waarom zoveel verschillende mensen samenkomen rond het kwetsbare kind.
5. Actieve verwerking: Wie vindt een plaats rond de kerststal?
Voorbereiding
- Vooraan ligt of hangt een grote afbeelding van een eenvoudige stal.
- De lkr voorziet per groepje een verzameling figuurkaartjes.
Mogelijke figuren
- een herder
- een wijze
- een pas aangekomen nieuwkomer
- een kind dat nieuw is op school
- een zorgverlener
- een muzikant
- een sporter
- een eenzame oudere
- een dakloze persoon
- een klasgenoot
- een persoon die verdriet heeft
- een persoon die hulp nodig heeft
- iemand die uit de gevangenis komt
- iemand die vaak ruzie maakt
- een beroemd politicus waar veel discussie over bestaat
- iemand die onvriendelijk geweest is
- iemand die fouten gemaakt heeft
Stap 1: Kiezen
- De lln werken in kleine groepjes.
- Opdracht:
Bespreek samen:
Welke figuren zouden volgens jullie een plaats mogen krijgen rond de kerststal?
Leg deze figuren rond de stal.
Er zijn geen juiste of foute antwoorden. Belangrijk is dat jullie jullie keuzes kunnen uitleggen.
Stap 2: Eigen toevoegingen
- Daarna krijgen de lln een leeg kaartje.
- Opdracht:
Ontbreekt er volgens jullie nog iemand?
Teken of schrijf iemand die volgens jou ook een plaats verdient rond de kerststal.
Stap 3: Bespreking
- Waarom kozen jullie deze figuur?
- Waarom hoort deze persoon erbij?
- Moeten sommige mensen meer moeite doen om een plaats te krijgen?
- Wat leren we daardoor over de kerststal?
Verweving
- De nadruk ligt niet op: Wie hoort wel of niet in de kerststal?
- Maar op: Waarom verdient iemand een plaats?
6. Symbolische verwerking
Voorbereiding
- De grote stal voor de groeiende kerststal staat klaar.
- Elke ll krijgt een strostrookje.
Opdracht
In de stal vonden Maria, Jozef en Jezus een plaats.
Ook vandaag hebben mensen plaatsen nodig waar ze welkom zijn.
Schrijf of teken op je strostrookje:Wie verdient volgens jou een plaats?
Symbolische handeling
- De lln leggen hun strostrookjes in de stal.
- Samen vormen zij het stro van de stal.
Een stal lijkt misschien een eenvoudige plaats.
Maar vandaag ontdekten we dat een eenvoudige plaats toch ruimte kan maken voor veel verschillende mensen.
7. Afsluiting
De groeiende kerststal
- De lkr wijst naar Nazareth, Maria en Jozef, de weg, de wegwijzer, de herberg en de stal
Maria en Jozef hebben eindelijk een plaats gevonden.
Niet in een herberg, niet in een paleis, maar in een eenvoudige stal.
Daar begint iets nieuws.
En geleidelijk komen steeds meer mensen naar deze bijzondere plaats.
Slotvraag
Ik vraag me af wie er nog allemaal naar de stal zullen komen kijken.
Les 5: Rond de kribbe - Samen plaats maken
1. Vast adventsritueel
- Variatiezin les 5:
Vandaag staan we stil bij een wereld waarin plaats is voor iedereen.
Korte duiding
De voorbije weken zijn we mee op weg gegaan met Maria en Jozef.
Ze vertrokken uit Nazareth, reisden naar Bethlehem, vonden geen plaats in de herberg en kwamen uiteindelijk terecht in een eenvoudige stal.
Vandaag ontdekken we wie er nog naar de stal komt en wat de kerststal vandaag voor mensen kan betekenen.
2. Terugkijken naar de groeiende kerststal
Voorbereiding
De volledige groeiende kerststal staat zichtbaar opgesteld:
- Nazareth
- de weg
- de wegwijzer
- de herberg
- de stal
- de kribbe
Vragen
- Welke plaats herinner je je nog?
- Welk symbool is je bijgebleven?
- Welke les vond je bijzonder?
- Welke vraag uit de reeks blijft nog in je hoofd zitten?
3. Bijbelverhaal: De herders komen naar de stal
Bijbelverhaal vertellen
4. Theologiseren: Waarom de herders?
Eerste betekenisvragen
- Wat blijft bij je hangen?
- Wat vond je opvallend?
- Waarom zouden de herders gaan kijken?
Levensbeschouwelijke verdieping
- Waarom verschijnen de engelen niet eerst aan koningen?
- Waarom niet aan rijke mensen?
- Waarom juist aan eenvoudige herders?
- Wat vertelt dat over God?
- Waarom zouden christenen geloven dat God zichtbaar wordt in een kwetsbaar kind?
- Waarom zouden christenen soms juist aandacht hebben voor mensen die vergeten en uitgesloten worden?
Brug naar vandaag
- Welke mensen worden vandaag soms vergeten?
- Wie staat vandaag soms aan de rand van de groep?
- Wie wordt niet altijd gezien?
Sprituele vraag
Ik vraag me af waar mensen vandaag God kunnen ontmoeten.
Mogelijke vervolgvragen:
- Zou God ook zichtbaar kunnen worden in mensen die hulp nodig hebben?
- Zou God ook zichtbaar kunnen worden in mensen die vaak alleen zijn?
- Zou God ook zichtbaar kunnen worden in mensen die soms fouten maken?
- Wat denk jij?
5. Creatieve verwerking: Onze kerststal bouwen
Voorbereiding
- De klas wordt verdeeld in 4 groepjes.
- Elk groepje krijgt één deel van de opdracht.
Groep 1: Mensen
Welke figuren willen wij rond de kribbe plaatsen?
- bestaande figuren kiezen
- nieuwe figuren tekenen
- mensen toevoegen die vaak vergeten worden
Groep 2: Woorden
Welke woorden horen volgens ons bij Kerstmis?
- De woorden worden op sterren geschreven.
Groep 3: Symbolen
Welke symbolen tonen wat Kerstmis voor ons betekent?
- De symbolen worden in een kadertje getekend.
Groep 4: Boodschap
Maak samen één korte boodschap voor bij de kerststal.
- Bijvoorbeeld: Hier is plaats voor iedereen. OF Niemand hoeft alleen te staan.
- Maak hier een mooie affiche van.
Gezamenlijke kerststal bouwen
- De groepjes brengen alles samen.
- Niet alleen figuren, maar ook woorden, symbolen, boodschappen – nieuwe mensen.
- Zo ontstaat één gezamenlijke klaskerststal.
Bespreking
- Wat valt op?
- Welke mensen kregen een plaats?
- Welke woorden keren terug?
- Wat vertelt onze kerststal over de wereld die wij belangrijk vinden?
Verdieping
- Lijkt deze kerststal op de wereld van vandaag?
- Wat zou er veranderen als mensen meer plaats maakten voor elkaar?
- Welke boodschap geeft onze kerststal mee?
6. Symbolische verwerking en ritueel
Voorbereiding
- Elke ll krijgt een klein kaartje of sterretje.
Opdracht
Voor wie wil jij een plaats maken?
Rituele handeling
- De lln komen één voor één naar voren.
- Ze leggen hun kaartje rond de kribbe.
- Iedere ll zegt:
Ook voor ... is hier plaats.
OF
Ook ... hoort erbij.
7. Afsluiting
De groeiende kerststal
· De lkr wijst naar de volledige kerststal.
Slottekst
We begonnen met mensen die moesten vertrekken.
We zagen mensen onderweg.
We zagen gesloten deuren.
We zagen een eenvoudige stal.
We zagen hoe herders welkom waren.
Vandaag bouwden we zelf mee aan een plaats waar mensen welkom zijn.
Slotvraag
Ik vraag me af welke plaats jij voor iemand anders kunt maken.
Slotzin van de reeks
Moge er in onze wereld plaats zijn voor iedereen.
Het kerstverhaal (De Herders)
Het kerstverhaal (De 3 Wijzen)
Het volledige kerstverhaal (De Herders en de 3 Wijzen)
Mooie liedjes in deze kersttijd
Deel 1
- Laat je licht maar schijnen
- Op weg naar het licht
- Zingend naar Kerst
- Het is Kerstfeest
- Licht in de nacht
- Vrolijk Kerstfeest iedereen
- Laat iedereen het horen
Deel 2
- Niets is cooler dan Kerstmis - Kinderen voor Kinderenn
- Een heel gelukkig Kerstfeest
- Laat het Kerst zijn
Liedjes van de vroegere schoolmis
- Wat voor droom heb jij?
- Mariia schrik niet
- Tjok tot aan de nok
Kerstmusical: De herberg zit vol
- De herberg zit vol
- Lied van de herders
- Lied van Kerst
Geef licht - Stef Bos
Kerst is het feest van licht. De geboorte van Jezus maakt Gods licht zichtbaar. We mogen Zijn licht met elkaar delen, ook met kwetsbare kinderen voor wie het leven vaak donker is. Zij verlangen naar een uitgestoken hand, een warm hart en een sterke schouder.
Voor hen schreef Stef Bos het lied.