VIEREN,
TUSSEN HET ALLEDAAGSE EN HET BIJZONDERE
KERSTKRING:
Open en gesloten deuren
CYCLUS A
Les 1: De gesloten deur - Wie krijgt een plaats?
1. Vast adventsritueel
- Variatiezin les 1:
Vandaag staan we stil bij mensen die botsten op een gesloten deur.
Korte duiding
We zijn begonnen aan de advent. Advent is een tijd van verwachten. Christenen leven toe naar Kerstmis. Met Kerstmis vieren christenen de geboorte van Jezus. Tijdens deze lessen ontdekken we stap voor stap wat dat verhaal ons kan vertellen.
2. Instap: een gesloten deur
Gesloten deur
De lln kijken eerst in stilte.
Beelddidactische vragen
- Wat zie je?
- Wat trekt je aandacht?
- Waar doet deze deur je aan denken?
- Wat zou een gesloten deur kunnen betekenen?
Lkr noteert enkele woorden rond de deur.
3. Bijbelverhaal: Maria en Jozef zoeken een plaats
Bijbelverhaal vertellen
4. Verdieping en betekenisgeving
De lln krijgen even tijd om het verhaal te laten bezinken.
Eerste betekenisvragen
- Wat blijft bij je hangen?
- Wat vind je opvallend?
- Welke zin uit het verhaal blijft in je hoofd zitten?
- Welke deur uit het verhaal zie je voor je?
Levensbeschouwelijke verdieping
- Waarom zouden mensen deuren sluiten?
- Wat betekent het om geen plaats te krijgen?
- Waarom hebben mensen een plaats nodig?
- Wie krijgt een plaats in dit verhaal?
- Wie niet?
- Ik vraag me af wat een mens nodig heeft om zich echt welkom te voelen.
Spirituele vraag
Ik vraag me af waarom Lucas het belangrijk vond om te vertellen dat Maria en Jozef geen plaats vonden.
5. Verbreding naar vandaag
Gesprek
- Wanneer krijgt iemand vandaag geen plaats?
- Wanneer staat iemand aan de kant?
- Wanneer voelt iemand zich niet welkom?
- Waar zie je gesloten deuren vandaag?
Lkr verbindt regelmatig terug naar Maria en Jozef.
- Op welke manier lijkt dat op het verhaal dat we net gehoord hebben?
6. Symbolische verwerking: De gesloten deur
Voorbereiding
- Elke ll krijgt een papieren deur die kan open- en dichtgevouwen worden.
- Een doos of mand met opschrift: GESLOTEN DEUREN
Opdracht
Maria en Jozef weten nog niet wat er achter de volgende deur zal gebeuren. Ze weten alleen dat ze blijven zoeken.
Ook wij hebben vandaag nagedacht over wat mensen nodig hebben wanneer deuren gesloten blijven.
- De lln openen hun papieren deur.
Wat heeft een mens nodig wanneer hij/zij geen plaats lijkt te vinden, wanneer deuren gesloten blijven?
- Geen klassikale brainstorm vooraf. De lln kiezen zelf.
- Samen wordt de eerste grote deur aan de deurenwand bevestigd.
Symbolische handeling
- Het deurtje wordt dichtgevouwen.
- Alle deurtjes gaan in de doos 'GESLOTEN DEUREN'.
Vandaag blijven onze deuren gesloten.
Wat achter de deur zit, blijft nog even verborgen.
Misschien ontdekken we tijdens onze reis naar Kerstmis meer.
7. Afsluiting
Deurenwand
- De lkr neemt de grote gesloten deur van de deurenwand.
Vandaag ontdekten we dat Maria en Jozef op gesloten deuren botsten.
Ook vandaag zijn er mensen die geen plaats lijken te vinden.
Daarom krijgt onze eerste deur een plaats in de deurenwand.
- Samen de eerste grote deur op de deurenwand plaatsen.
Ik vraag me af of er iets bestaat dat zo'n gesloten deur kan openen.
Les 2: De sleutel - Wat kan deuren openen?
1. Vast Adventsritueel
- Variatiezin les 2:
Vandaag zoeken we naar sleutels die deuren kunnen openen.
2. Terugblik en instap
Voorbereiding
- Doos 'GESLOTEN DEUREN'
- De gesloten deur hangt aan de deurenwand.
- Lkr toont een grote sleutel
Vragen
- Wat doet een sleutel?
- Wat kan een sleutel openen?
- Kan een sleutel meer openen dan alleen een deur?
3. Filmpje: Paying Forward
Filmpje bekijken
- Korte stilte.
Vragen
- Wat zag je?
- Wat bleef hangen?
- Wat gebeurde er tussen mensen?
- Welke deur ging hier open?
- Waarom zou iemand zoiets doen?
Sprituele vraag
Ik vraag me af wat ervoor zorgt dat een mens zijn deur opent voor iemand anders.
4. Actieve sleutelzoektocht
Werkwijze
- Groepjes krijgen sleutels met woorden: aandacht – luisteren – moed – tijd – vertrouwen – delen - respect – vriendschap – troosten – samenwerken – glimlach – geld - …
Kies samen drie sleutels die volgens jullie het vaakst deuren openen voor andere mensen.
De lln overleggen en leggen hun 3 gekozen sleutels in het midden van de kring.
Korte nabespreking
Elk groepje licht zijn keuze kort toe.
- Waarom hebben jullie juist deze sleutels gekozen?
- Welke sleutel vonden jullie het moeilijkst om weg te laten?
- Welke sleutel zagen jullie terug in het filmpje?
- Welke sleutel opent volgens jullie het vaakst een deur tussen mensen?
Lkr verzamelt de gekozen sleutels zichtbaar in het midden.
- Lkr laat de lln ontdekken dat verschillende groepen vaak vergelijkbare sleutels kiezen.
Verdieping
Wat valt jullie op als je naar al deze sleutels kijkt?
Mogelijke vervolgvragen:
- Zijn dit dingen die je kan kopen?
- Welke sleutels kosten niets?
- Welke sleutels vragen vooral tijd of aandacht?
- Welke sleutel lijkt jullie het krachtigst?
Spirituele overgang
Ik vraag me af waarom sommige mensen ervoor kiezen om sleutels aan anderen te geven.
5. Sleutels in het echte leven
Open vraag
Kennen jullie mensen, acties of organisaties die zulke sleutels gebruiken?
- Lln brengen voorbeelden aan.
Voorbeelden acties of organisaties
- De Warmste Week als voorbeeld van een breed solidariteitsnetwerk. Het huidige thema focust op een warme thuis voor iedereen.
- Welzijnszorg als voorbeeld van christelijke solidariteit.
- Sint-Vincentiusactie op school
Mogelijke vragen
- Welke sleutels herkennen we hier?
- Zien we dezelfde sleutels terugkomen?
- Waarom zetten mensen zich hiervoor in?
6. Advent en Kerstmis
Verbinding maken met de christelijke traditie
Vorige keer zagen we hoe Maria en Jozef geen plaats vonden.
Met Advent worden christenen uitgenodigd om deuren te openen voor mensen die kwetsbaar zijn.
Vragen
- Welke sleutel zou Maria en Jozef geholpen kunnen hebben?
- Welke sleutel herkennen we zowel bij Maria en Jozef, als bij De Warmste Week, Welzijnszorg en Sint-Vincentius?
7. Symbolische verwerking
Voorbereiding
- De lln krijgen hun deurtje uit les 1 terug.
- De deur blijft gesloten.
- Elke ll krijgt een papieren sleutel.
Opdracht
Welke sleutel opent volgens jou deuren voor mensen?
- De sleutel wordt aan het deurtje bevestigd.
- Het deurtje blijft gesloten.
- Alles gaat terug in de doos.
We hebben sleutels gevonden, maar de deur blijft voorlopig nog gesloten.
8. Afsluiting
Deurenwand
- De grote sleutel wordt aan de gesloten deur op de deurenwand bevestigd.
Vorige keer bleef de deur gesloten.
Vandaag ontdekten we dat mensen soms sleutels vinden die deuren kunnen openen.
Slotvraag
Ik vraag me af welke sleutel het krachtigst is.
Les 3: Een deur op een kier - Kan er hoop groeien in kwetsbaarheid?
1. Vast adventsritueel
- Variatiezin les 3:
Vandaag gaan we ontdekken of er hoop kan groeien in kwetsbaarheid.
Terugblik
- Lkr kijkt samen met de lln naar de deurenwand.
Eerst zagen we een gesloten deur.
Daarna vonden we sleutels die deuren kunnen openen.
Vandaag ontdekken we wat er gebeurt wanneer een deur een klein beetje opengaat.
2. Instap: De deur op een kier
Deur op een kier
- Lkr toont een deur die op een kier staat.
Gesprek
- Wat zie je?
- Wat is er anders dan vorige keer?
- Is de deur open?
- Is de deur gesloten?
- Wat zou er kunnen gebeuren wanneer een deur op een kier staat?
3. Bijbelverhaal: Kwetsbare mensen krijgen goed nieuws
Verhaal vertellen
4. Kwetsbaarheid herkennen
Vragen
- Welke kwetsbare mensen ontmoeten we in het verhaal?
- Wat maakt Maria kwetsbaar?
- Wat maakt een pasgeboren kind kwetsbaar?
- Wat maakt de herders kwetsbaar?
- Wat valt je op aan de mensen die een belangrijke plaats krijgen in het verhaal?
Wanneer kunnen mensen zich kwetsbaar voelen?
Misschien heb je zelf ook al eens zo'n moment meegemaakt. Je mag dat vertellen als je wilt, maar het hoeft niet.
5. Actieve werkvorm: tableau vivant en positiespel
Tableau vivant
Groepjes krijgen een situatie en maken een stilstaand beeld. Bijvoorbeeld:
- een herder hoort het goede nieuws
- Maria met haar kindje
- iemand zit alleen op de speelplaats
- een nieuw kind komt in de klas
- iemand krijgt hulp
- iemand wordt buitengesloten
Positiespel
Na ieder beeld kiezen de toeschouwers een plaats in de klas.
Ze staan bij: gesloten deur – deur op een kier – open deur
Nabespreking
- Waarom koos je deze plaats?
- Waar zie je kwetsbaarheid?
- Waar zie je hoop?
- Wat zou ervoor zorgen dat de deur verder opengaat?
6. Levensbeschouwelijke verdieping
Vragen
- Wat viel je op in de beelden?
- Welke mensen krijgen een belangrijke plaats?
- Waarom zouden juist de herders het goede nieuws ontvangen?
Sprituele vraag
Ik vraag me af waarom het kerstverhaal begint bij kwetsbare mensen.
Centrale levensbeschouwelijke vraag
Kan er hoop groeien in kwetsbaarheid?
7. Symbolische verwerking
Deurenwand
- De lln zien de gesloten deur en de grote sleutel die er sinds les 2 aan hangt.
Vorige keer ontdekten we dat kwetsbaarheid niet het einde van een verhaal hoeft te zijn.
Soms groeit er juist dan iets nieuws.
- De afbeelding van de gesloten deur wordt vervangen door een afbeelding van een deur die op een kier staat.
- Korte stilte.
8. Afsluiting
Deurenwand
- De lln kijken naar de vernieuwde deurenwand.
Eerst zagen we een gesloten deur.
Daarna vonden we een sleutel.
Vandaag staat de deur een klein beetje open.
Gesprek
- Wat is er veranderd?
- Wat vertelt deze deur op een kier ons?
In het kerstverhaal krijgen kwetsbare mensen als eersten het goede nieuws.
Ook wanneer mensen zich kwetsbaar voelen, kan er hoop groeien.
- Slotvraag:
Ik vraag me af wat er zichtbaar wordt wanneer de deur nog verder opengaat.
Les 4: Welkom rond de kerststal - Wie hoort erbij?
1. Vast adventsritueel
- Variatiezin les 4:
Vandaag ontdekken we wie er allemaal welkom is rond de kerststal.
Terugblik
- De lln kijken naar de deurenwand.
Eerst was er een gesloten deur.
Daarna vonden we een sleutel.
Vorige keer ging de deur op een kier.
Vandaag kijken we wie welkom is wanneer de deur verder opengaat.
2. Instap: Wie hoort erbij?
Voorbereiding
- In het midden van de kring staat een kerststal met enkele figuren: Maria – Jozef – Jezus – herders - …
Gesprek
- Wie zie je?
- Wie ontbreekt nog?
- Waarom staan juist deze mensen hier?
- Wat valt je op aan hen?
3. Bijbelverhaal: Mensen verzamelen zich rond het kind
Verhaal vertellen
4. Actieve werkvorm: Wie krijgt een plaats?
Voorbereiding
- In het midden ligt een grote kerststal.
- De lln krijgen elk één kaartje.
- Op de kaartjes staan verschillende personen.
Opdracht
- De lln wandelen één voor één naar de kerststal.
- Ze leggen hun kaartje neer waar zij vinden dat deze persoon zou mogen staan.
Gesprek
- Waarom zette je deze persoon daar?
- Zou deze persoon welkom zijn?
- Waarom wel/niet?
- Wat vertelt het kerstverhaal hierover?
Verbinding met het eigen leven
Vragen
- Wanneer voel jij je welkom?
- Wanneer heb jij het gevoel dat je erbij hoort?
- Wanneer voelt iemand zich buitengesloten?
- Wat helpt om iemand welkom te laten voelen?
- Welke personen zouden vandaag soms moeite hebben om erbij te horen?
- De lln mogen voorbeelden geven uit hun eigen leven.
- Niemand is verplicht persoonlijke ervaringen te delen.
Levensbeschouwelijke verdieping
Vragen:
- Welke mensen hebben nu een plaats gekregen?
- Wat valt je op?
- Zijn al deze mensen hetzelfde?
- Waarom zouden zoveel verschillende mensen samenkomen rond Jezus?
- Wat vertelt dit ons over Jezus?
- Wat vertelt dit ons over de manier waarop God naar mensen kijkt?
Spirituele vraag
Ik vraag me af wie vandaag een plaats zou krijgen rond de kerststal.
Centrale levensbeschouwelijke vraag
Wie hoort erbij?
5. Symbolische verwerking
Deurenwand
- De lln kijken naar de deur op een kier.
In het kerstverhaal ontdekten we dat er plaats is voor verschillende mensen.
Niet alleen voor belangrijke mensen.
Niet alleen voor rijke mensen.
Niet alleen voor mensen die op elkaar lijken.
- De afbeelding van de deur op een kier wordt vervangen door een afbeelding van een welkomdeur. Bijvoorbeeld een deur waarop 'Welkom' zichtbaar staat.
- Korte stilte.
6. Afsluiting
Deurenwand
- De lln kijken naar de vernieuwde deurenwand.
Eerst was de deur gesloten.
Daarna vonden we een sleutel.
Vervolgens ging de deur op een kier.
Vandaag ontdekten we dat mensen welkom zijn.
Slotvraag
Ik vraag me af wat er gebeurt wanneer een deur helemaal openstaat.
Les 5: De open deur - Wat betekent Kerstmis voor ons vandaag?
1. Vast adventsritueel
- Variatiezin les 5:
Vandaag ontdekken we wat Kerstmis voor ons vandaag kan betekenen.
Terugblik
- De lln kijken naar de deurenwand.
Eerst was er een gesloten deur.
Daarna vonden we een sleutel.
Vervolgens ging de deur op een kier.
Daarna ontdekten we dat veel verschillende mensen welkom zijn.
Vandaag kijken we wat er gebeurt wanneer een deur helemaal openstaat.
2. Terugkijken naar de kerststal
Verkenning
- De kerststal staat centraal in de kring.
- Alle figuren worden zichtbaar geplaatst: Maria – Jozef – Jezus – herders – wijzen – andere aanwezige figuren
Gesprek
- Welke figuren herken je?
- Wat ontdekten we over Maria?
- Wat ontdekten we over de herders?
- Wat ontdekten we over de wijzen?
- Wat hebben al deze mensen gemeen?
- Waarom krijgen juist deze mensen een plaats rond het kind?
Oogsten uit de reeks
- De lkr verzamelt woorden die tijdens de voorbije lessen naar boven kwamen.
3. Lege stoel: Wie krijgt vandaag een plaats?
De lege stoel
- Naast de kerststal staat een lege stoel.
In de kerststal staan al veel mensen.
Maar er lijkt nog een plaats vrij.
Eerste vraag
Wie zou vandaag een plaats kunnen krijgen rond de kerststal? Waarom juist deze persoon?
Hot seat
- Enkele lln kiezen een persoon.
- Ze nemen plaats op de lege stoel.
- Ze spreken vanuit die persoon.
De klas mag vragen stellen zoals:
- Waarom ben je hier gekomen?
- Wat zoek je?
- Wat heb je nodig?
- Wat hoop je hier te vinden?
- Waarom zou jij een plaats krijgen rond de kerststal?
4. Levensbeschouwelijke verdieping
De lln kijken opnieuw naar de kerststal én naar de lege stoel.
Gesprek
- Wat valt je op?
- Wie kreeg vandaag een plaats?
- Zijn al die mensen hetzelfde?
- Waarom zouden al die verschillende mensen welkom zijn?
Sprituele vraag
Ik vraag me af welke deuren vandaag verder open mogen gaan.
Verdiepende vragen
- Wat vertelt de kerststal ons vandaag?
- Wat vertelt Kerstmis ons vandaag?
- Wat uit deze reeks wil je onthouden?
5. Verbeeldingsopdracht
Doos 'GESLOTEN DEUREN'
- De doos 'GESLOTEN DEUREN' wordt opnieuw in de kring geplaatst.
- De lln krijgen hun persoonlijke deur terug.
- Ze bekijken wat ze in les 1 aan de binnenkant schreven en welke sleutel ze in les 2 toevoegden.
- Voor het eerst mogen de deuren volledig geopend worden.
Opdracht
- De lln vullen hun deur verder aan.
Welke deur zou jij vandaag verder willen openen?
- Dat mag verbeeld worden door: een woord – een tekening – een symbool – een korte boodschap – een collage-element.
- De lln geven zo vorm aan hun eigen visie op Kerstmis.
6. Symbolische verwerking
Deurenwand
- De lln leggen hun geopende deuren rond de kerststal.
Tijdens onze reis ontdekten we gesloten deuren.
We vonden sleutels.
We zagen hoop groeien.
We ontdekten dat veel verschillende mensen welkom zijn.
Vandaag gaan de deuren open.
- De afbeelding van de welkomdeur wordt vervangen door een afbeelding van een open deur.
- Korte stilte.
7. Afsluiting
Deurenwand
- De lln kijken naar de open deur – de kerststal – de geopende persoonlijke deuren.
Met Kerstmis vieren christenen de geboorte van Jezus.
In dat verhaal ontdekten we dat er plaats is voor kwetsbare mensen, voor verschillende mensen en voor mensen die op zoek zijn naar hoop.
Misschien nodigt Kerstmis ons ook vandaag uit om deuren te openen.
Slotvraag
Ik vraag me af welke deur jij vandaag een beetje verder wilt openen.
- Korte stilte.
Het kerstverhaal (De Herders)
Het kerstverhaal (De 3 Wijzen)
Het volledige kerstverhaal (De Herders en de 3 Wijzen)
Mooie liedjes in deze kersttijd
Deel 1
- Laat je licht maar schijnen
- Op weg naar het licht
- Zingend naar Kerst
- Het is Kerstfeest
- Licht in de nacht
- Vrolijk Kerstfeest iedereen
- Laat iedereen het horen
Deel 2
- Niets is cooler dan Kerstmis - Kinderen voor Kinderenn
- Een heel gelukkig Kerstfeest
- Laat het Kerst zijn
Liedjes van de vroegere schoolmis
- Wat voor droom heb jij?
- Mariia schrik niet
- Tjok tot aan de nok
Kerstmusical: De herberg zit vol
- De herberg zit vol
- Lied van de herders
- Lied van Kerst
Geef licht - Stef Bos
Kerst is het feest van licht. De geboorte van Jezus maakt Gods licht zichtbaar. We mogen Zijn licht met elkaar delen, ook met kwetsbare kinderen voor wie het leven vaak donker is. Zij verlangen naar een uitgestoken hand, een warm hart en een sterke schouder.
Voor hen schreef Stef Bos het lied.