BROEDERLIJK DELEN
Derde graad
Onze rivier, onze thuis!
Lestijd 1: Broederlijk Delen - Het project 'Onze rivier, onze thuis'
1. Dagboekfragment 1
Fragment voorlezen
Jullie maken vandaag kennis met de Marañón-rivier en 2 kinderen uit de buurt: Allison en André.
Vragen
- Wie is er aan het woord in het dagboekfragment?
- Wat ziet de rivier allemaal gebeuren tijdens de dag?
- Wie zijn Allison en André?
- Waarvoor wordt het water van de rivier gebruikt?
2. Filmpje 1: Leven met de Marañón-rivier
Filmportret bekijken
Vragen over het filmportret
Het spel 'Dit of dat'
- De lln kiezen telkens voor 1 van de 2 opties die hen voorgelegd wordt.
- Ze verduidelijken telkens hun keuze door bij optie 1 recht te staan en bij optie 2 te gaan zitten.
- Na elke vraag krijgen de lln ook de antwoorden van Allison en André te zien.
Korte nabespreking
Focussen op de gelijkenissen:
- Welke kenmerken delen jullie met Allison en André?
- Hadden jullie verwacht dat je veel gelijkenissen of verschillen met de kinderen zouden hebben?
- Waren er ook onverwachte antwoorden?
3. Broederlijk delen
Filmpje: Broederlijk Delen in 80 seconden
4. Dagboekfragment 2
Fragment voorlezen
Kernwoordenquiz
- De lln werken in duo's of kleine groepjes.
- Elke groep krijgt het dagboekfragment en 10 lege papiertjes.
- Elk team krijgt 5 minuten tijd om de belangrijkste 10 kernwoorden of namen uit de tekst te halen en die op een papiertje te schrijven. Lkr leest daarna de quizvragen één voor één voor.
- Elk team kiest een kernwoordpapiertje uit om te gebruiken als antwoord op de quizvraag.
- Per team leest één teamlid het papiertje voor en legt uit waarom ze dit papiertje gekozen hebben.
- Voor een juist papiertje krijgen ze 1 punt, voor een goede uitleg een bonuspunt.
5. Filmpje 2: Hoeders van de Marañón-rivier
Filmportret bekijken
Vragen over het filmportret
- Wie spreekt er volgens jullie tot André in zijn droom?
- Hoe gaan de kinderen op onderzoek en komen ze te weten wat er mis is?
- De Kukuma zijn hoeders van de rivier. Welke actie doen de kinderen in het filmpje om hun rol als hoeders op te nemen?
6. Lied: Tijd voor actie!
Lestijd 2: Onze rivier, onze thuis!
1. Dagboekfragment 3
Fragment voorlezen
Vraaggesprek
- Wat is volgens jullie de kern van dit dagboekfragment?
- Waarom denk je dat de Kukuma zo goed zorgen voor de rivier, telkens opnieuw?
- De Kukuma noemen de rivier 'heilig', ze noemen het 'hun thuis'. Hoe tonen ze dat ze de rivier heilig vinden?
2. Stiltemoment
Verloop
Denk aan Allison die mijmerend naar het water kijkt in filmpje 2 en dagboekfragment 3. De rivier vraagt zich af wat ze aan het doen is.
- Wat is Allison volgens jullie aan het doen? Wat zou ze denken? Wat zou ze voelen?
- Lkr deelt al het WB 'binnenkant/buitenkant' uit als voorbereiding voor straks.
Kies een plek voor het stiltemoment. Zorg ervoor dat je op voldoende afstand van je klasgenoten zit.
- Lkr doet de lichten uit.
- Het stiltemoment kan ook eventueel buiten gebeuren.
Doe je hoofd naar beneden en sluit je ogen.
- Lkr wacht op echte stilte (zonder gefluister of gegiechel).
- Lkr gebruikt een rustige, gedempte stem.
Ik ga zo dadelijk een raam openen en jullie mogen aandachtig observeren.
- Wat horen jullie?
- Wat voelen jullie?
- Wat ruiken jullie?
Kijk in jezelf om even na te gaan waar je in je dagelijks leven mee bezig bent.
- Lkr sluit het raam en zet een zacht muziekje op om de lln in de juiste stemming te brengen.
Lkr stelt enkele vragen om de lln aan het denken te zetten. Ze laat tussendoor voldoende echte stilte.
- Zijn er drukke gedachten die in jouw hoofd dwalen?
- Waardoor word je afgeleid op dit moment? Probeer die gedachten te laten wegvloeien.
- Voel eens even hoe het met je gaat op dit moment.
- Wat voor dag was het tot nu toe?
- Hoe voel je je op dit moment? Weet je waar dat gevoel vandaan komt?
- Toon jij dat gevoel aan andere mensen? Hoe doe je dat?
- Wat laat je wel zien van jezelf? Wat hou je liever voor jezelf?
WB: Binnenkant/buitenkant
Je mag opnieuw rechtop zitten en je ogen openen, maar houd het nog even stil.
- Lln vullen het WB 'binnenkant/buitenkant' in.
- Daarna delen de lln met elkaar wat ze hebben opgeschreven.
- Je bent niet verplicht om iets te delen wat je niet wil delen.
Als je iets wil vertellen over je buitenkant, toon je de buitenkant van je hand (palm naar jezelf gericht).
Bv. Langs de buitenkant kennen jullie mij als een leerkracht die altijd vrolijk is en van muziek houdt.
Als je iets wil vertellen over je binnenkant, sluit je je hand in een vuist.
Bv. Langs de binnenkant ben ik niet altijd vrolijk, ik kan soms heel bang of droevig worden als ik naar het nieuws kijk bijvoorbeeld. Dat toon ik niet vaak aan andere mensen omdat ik hen niet bang of droevig wil maken.
Afsluiten: reflecteren over waarom het soms goed is om even stil te staan
De veertigdagentijd is een periode waarin veel christenen even stilstaan bij hun leven en de keuzes die ze maken.
Vaak beslissen ze ook om in die periode te versoberen. Door terug te keren naar eenvoud kunnen we focussen op wat we echt belangrijk vinden.
Dat kan alleen maar als je ook stilstaat bij wat je doet. Het heeft niet veel zin om bv. veertig dagen geen vlees te eten als je niet stilstaat bij waarom je dat doet en hoe je je daarbij voelt.
Alleen door af en toe stil te staan, kan je leren uit de veertigdagentijd voor de rest van het jaar.
3. Godly Play: Jezus in de woestijn
Verloop
Stiltemomenten zijn in elk geloof of levensbeschouwing belangrijk. Zo zijn er in verschillende levensbeschouwingen periodes waarin extra aandacht aan stilte en reflectie wordt besteed: de veertigdagenperiode voor christenen, de Ramadan voor moslims, de Dag van de Stilte voor de hindoes… In het boeddhisme bestaat er zelfs de traditie van stilte-retraites: dat zijn plekken waar mensen een week lang samenleven en mediteren zonder één woord te zeggen, in volledige stilte.
Vaak zoeken mensen ook een bijzondere plek op om stil te kunnen staan. Dat kan een heilige plaats zijn zoals Mekka, Lourdes of Jeruzalem, maar veel mensen zoeken naar stilte in de natuur.
Zoals Allison bij de Marañón-rivier stilte vindt om na te denken, zo vond Jezus dat in de woestijn.
- Lkr vertelt het verhaal van Jezus in de woestijn via Godly Play.
- Samen met de lln reflecteren over dit verhaal (HL lkr blz. 30)
Alternatieve filmpjes
4. Kiezen om op te staan tegen onrecht
Inleiding
Opstaan tegen onrecht is niet evident, het vraagt moed. De Marañón merkt hoe de Kukuma telkens opnieuw opstaan, ook al zijn ze in de minderheid. Elke keer opnieuw zoeken ze naar manieren om de rechten van de rivier gerespecteerd te laten worden.
De kinderen maken bordjes met slogans, de vrouwen spannen een rechtszaak aan tegen de overheid en de bedrijven. Het stopt echter niet: de Kukuma moeten blijvend aandacht hebben voor de rechten van de rivier, elke dag opnieuw.
Zou dit een mogelijke betekenis van 'verrijzenis' kunnen zijn: opstaan tegen onrecht, elke dag opnieuw? Zou Jezus – na een periode in de woestijn – kracht hebben om te kiezen voor het goede?
Opdracht situatiekaartjes
- De klas verdelen in groepjes van 3 à 4 lln.
- Elk groepje krijgt 1 situatiekaart.
Ga in gesprek over de volgende vragen:
- Wat is het onrecht in deze situatie?
- Wat betekent het om 'op te staan tegen onrecht' in de situatie?
Maak nadien van je situatie een mini-rollenspel van 1 minuut:
- Eerst tonen ze de situatie zonder opstand.
- Daarna tonen ze hoe iemand wél in opstand komt.
WB: Kiezen om op te staan tegen onrecht
- WB invullen.
- Klassikaal enkele antwoorden overlopen.
5. Klasgesprek: Vallen en opstaan
Verloop
Je inzetten om goede keuzes te maken (versoberen of tegen onrecht), gaat met vallen en opstaan.
Denk maar aan het verhaal van de Marañón-rivier:
De rivier voelt zich soms machteloos en ontmoedigd door de olievlekken in de rivier.
- Voel jij je ook soms ontmoedigd?
- Wat zorgt er soms voor dat je iets (even) niet meer ziet zitten?
- Ben jij iemand die dan naar binnen keert en zich zo klein mogelijk maakt, of eerder iemand die zich naar buiten richt, naar de anderen?
Dankzij de Kukuma vindt de rivier telkens opnieuw moed om nieuwe vissen aan te trekken en te zorgen voor proper water.
- Heb jij ook mensen die jou er opnieuw bovenop helpen, als je het niet meer ziet zitten?
- Wat doen of zeggen die mensen waardoor jij je opnieuw beter voelt?
- Kan je ook zelf iets doen om nieuwe moed te vinden?
- Kan je ook zelf anderen helpen opnieuw op te staan, als ze het niet meer zien zitten?
6. Een vuist maken tegen onrecht
Verloop
- Kennen jullie nog andere voorbeelden van onrecht in de wereld?
- Kijk naar het bovenste en onderste deel van de afbeelding.
- Herkennen jullie vormen van onrecht?
- Ken je een specifiek voorbeeld daarvan uit de actualiteit?
Elke ll krijgt een blauwe post-it.
- Noteer een voorbeeld van onrecht op de post-it. Schrijf op welk onrecht je het sterkste raakt.
- Alle post-its samen in één bol op het raam hangen.
Elke ll krijgt een gele post-it.
- Denk na over een mogelijke actie die je kan doen, met de klas, met de school, thuis… om op te staan tegen dat onrecht. Dat antwoord schrijf je op je gele post-it.
- Die post-its in de vorm van een vuist rondom de blauwe post-its ophangen.
