TUSSEN

HOOP EN KWETSBAARHEID

Gedragenheid

Les 1: Wie draagt mij?

1. Startmoment: Stil gedragen

Stap 1: Kaars aansteken

Deze kaars brandt als teken van licht en nabijheid.

Vandaag gaan we nadenken over iets wat je niet altijd ziet, maar wel kunt voelen: gedragen worden.

Soms voel je dat iemand er echt voor jou is. Soms voel je je alleen.

Laten we even stil worden en voelen wat dat voor ons betekent.

Stap 2: Ademhaling

Sluit je ogen. Voel je voeten op de grond.

Adem rustig in… en uit.

Bij elke inademing voel je kracht en steun. Bij elke uitademing laat je spanning los.

Stel je voor dat er iemand is die jou draagt – misschien een vriend, een ouder of gewoon een gevoel van warmte.

Stap 3: Visualisatie

Denk aan een moment waarop jij je gedragen voelde.

Hoe zag dat eruit? Wie was er bij jou? Hoe voelde dat?

Als je wilt, kun je ook denken aan een moment waarop je je niet gedragen voelde. Hoe was dat anders?

Stap 4: Korte reflectie met symbolen

Symbolen:

  • veer: lichtheid
  • steen: zwaarte
  • hartje: liefde
  • knuffel: troost

Kies een symbool dat past bij jouw gevoel.

Wie wil, mag delen.

Ik kies ..., omdat ...

Stap 5: Overgang naar het verhaal

We hebben net stilgestaan bij momenten waarop we ons gedragen voelden… of juist niet.

In het verhaal dat we nu gaan horen, is er iemand die niet kan lopen. Hij lijkt helemaal afhankelijk. Gelukkig heeft hij vrienden. Luister maar…

2. Bijbelverhaal: Jezus en de lamme (Mc. 2, 1-12)

Vragen na het verhaal

  • Wat denk je dat de lamme voelde toen hij gedragen werd?
  • Wat zegt dit verhaal over vriendschap, over elkaar dragen?
  • Denk je dat de man zich gedragen voelde door zijn vrienden of ook door iets groters?

Extra filmpjes Bijbelverhaal

3. Kunstbeschouwing: The Paralytic at Capernaum

https://www.pwkoenig.co.uk/Portfolio/paralytic-at-capernaum
https://www.pwkoenig.co.uk/Portfolio/paralytic-at-capernaum

Beschouwende vragen

Wat zie je? Wat voel je?
  • Wat valt je op als je naar dit kunstwerk kijkt?
  • Welke kleuren of houdingen trekken jouw aandacht?
  • Hoe zou jij je voelen als je in dit beeld zat?
  • Wat denk je dat de lamme denkt op dit moment?
  • Wat zie je in de gezichten van de vrienden?

Verbindende vragen (Bijbelverhaal)

  • Wat in dit kunstwerk laat zien dat iemand gedragen wordt?
  • Zie je ook iets dat laat zien dat iemand draagt?
  • Wat zegt dit beeld over vriendschap?
  • Denk je dat de man zich alleen voelde? Of gedragen?
  • Kun je in dit kunstwerk iets zien dat gaat over vertrouwen, hoop, geloof?

Spirituele verdieping (extra)

  • Zie je in dit kunstwerk iets dat groter is dan de mensen zelf?
  • Waar zou God kunnen zijn in dit beeld?
  • Wat in dit kunstwerk geeft jou een gevoel van kracht of troost?

4. Tableau vivant: Jezus en de lamme

Werkwijze

  • Een groepje lln beelden een sleutelmoment uit. Ze mogen zelf kiezen welk moment ze willen uitbeelden.
  • Ze krijgen 1 minuut om te overleggen en 1 minuut om te bevriezen.
  • De rest van de klas kijkt in stilte en beantwoorden daarna één reflectievraag.
  • Algemene vraag: Wie draagt wie? En hoe?

Sleutelmomenten uitbeelden

  1. De lamme ligt op zijn mat
  2. De vrienden tillen hem op
  3. Ze maken een opening in het dak
  4. De man ligt voor Jezus
  5. De man staat op en loopt weg

Reflectievragen bij de sleutelmomenten

  1. Wat zou hij voelen op dit moment?

  2. Wat zegt hun houding over iemand dragen of gedragen worden?

  3. Wat zegt dit over hun inzet?

  4. Wat gebeurt er tussen hen, zonder woorden?

  5. Wat verandert er in hem?

5. Reflectie in groepjes

Vragen

  • Wanneer hebben mensen nood om gedragen te worden?
  • Is dragen altijd zichtbaar?
  • Wat gebeurt er met jou als je iemand draagt?
  • Wat gebeurt er met jou als je gedragen wordt?

6. Afsluiting en ritueel

Stap 1: Kaars aansteken

  • zachte muziek

Stap 2: Uitspreken van één zin.

Ik wil iemand dragen door ...
Ik voel me gedragen door ...

Stap 3: Afsluiting lkr

Soms dragen we elkaar zonder woorden. Soms worden we gedragen zonder dat we het meteen zien.

Laten we elkaar blijven dragen – met ons hart, onze handen, en onze aandacht.

Kijktafel

  • Miniatuurfiguurtjes: 4 vrienden en een liggende figuur + eventueel Jezus
  • Tekstkaart: Wie draagt mij? Wie is er voor mij als ik het moeilijk heb?

Les 2: Wie draagt wie?

1. Startmoment: Samen dragen in stilte

Stap 1: Kaars aansteken

Deze kaars brandt als teken van verbondenheid.

Vandaag denken we niet alleen aan wie ons draagt, maar ook aan hoe wij anderen kunnen dragen.

Stap 2: Ademhalingsoefening

Sluit je ogen. Voel je voeten op de grond.

Adem rustig in… en uit.

Bij elke inademing voel je kracht. Bij elke uitademing geef je zorg en steun aan iemand anders.

Stap 3: Visualisatie

Stel je voor dat je iemand helpt die iets zwaars draagt.

Hoe voelt dat? Hoe ziet samen dragen eruit? Wie zou jij willen helpen?

Stap 4: Korte reflectie met symbolen

Symbolen:

  • veer: lichtheid
  • steen: zwaarte
  • touw: verbondenheid
  • hartje: liefde

Kies een symbool dat past bij hoe jij iemand zou willen dragen.

Wie wil, mag kort delen.

Ik kies ..., omdat ...

Stap 5: Overgang naar bewegingsopdracht

We hebben stilgestaan bij hoe samen dragen voelt. Nu gaan we het ook even ervaren.

2. Actieve herhaling: Bewegingsopdracht - Wie draagt wie?

Lesaankondiging

Vandaag gaan we verder nadenenken over het verhaal van de lamme en zijn vrienden. We gaan verder ontdekken wat het betekent om iemand te dragen – niet alleen met je armen, maar ook met je hart.

We starten met een korte opdracht waarbij je zelf mag voelen hoe het is om iemand te begeleiden… en om je te laten dragen.

Werkwijze

  • LLn werken in duo's.
  • 1 ll speelt 'verlamd'.
  • De andere ll begeleidt hem/haar voorzichtig een paar stappen.
  • Na 1 minuut wisselen.

Vragen

  • Hoe voelde het om iemand te begeleiden?
  • Hoe voelde het om je te laten dragen?
  • Herinner je je de vrienden van de lamme? Wat deden zij? Wat voelde hij?

3. Verdiepende reflectie in groepjes

Werkwijze

Duo's of kleine groepjes bespreken 2 à 3 vragen.

Vragen

  • Draag je alleen mensen die je graag ziet?
  • Kun je ook iemand dragen die je niet zo graag ziet?
  • Wat betekent het om iemand emotioneel (dus niet letterlijk) te dragen?
  • Kun je je gedragen voelen door een groep, een verhaal, of iets groters?

Verwerkende opdracht

Lln schrijven één zin op of tekenen over wat 'dragen' voor hen betekent

4. Theologische verdieping

Inleiding

Sommige mensen zeggen: 'God draagt mij'. Dat klinkt mooi, maar wat betekent dat eigenlijk? Kun je je gedragen voelen door iets wat je niet ziet? Vandaag gaan we daar samen over nadenken.

Stap 1: Denkinspiratie - Godsbeelden verkennen

  • Lkr toont de volgende 4 godsbeelden op het bord.
  • LLn kijken even en kiezen het beeld dat hen het meest aanspreekt.

Vragen aan de klas:

  • Welk beeld spreekt jou het meest aan?
  • Waarom denk je dat mensen God op die manier kunnen ervaren?

Stap 2: Kringgesprek - spirituele vragen

De lln zitten in een kring. Er wordt een gespreksteen of een ander voorwerp gebruikt.

De vragen één voor één stellen. Ruimte laten voor stilte, denken en delen.

  • Heb jij ooit het gevoel gehad dat iets of iemand jou droeg, zonder dat je het goed kon uitleggen?
  • Wat betekent het voor jou als iemand zegt: 'God is er voor mij?'
  • Kun je je gedragen voelen door iets wat je niet ziet?
  • Hoe zou God mensen kunnen dragen volgens jou.

Tijdens het gesprek terug verwijzen naar de godsbeelden als de lln zoeken naar woorden of voorbeelden.

5. Creatieve verwerking: Kies jouw kaart

Inleiding

Je mag nu zelf kiezen: wil je laten zien wat jou kracht geeft, of hoe jij iemand anders wilt dragen? Kies één kaart en maak daar iets moois van.

Opdracht

Kies één van deze 2:

  • Mijn krachtkaart: Wat geeft jou kracht
  • Mijn draagkracht: Hoe wil jij iemand anders dragen?

Instructie voor de gekozen kaart

  • Schrijf bovenaan: 'Mijn krachtkaart' of 'Mijn draagkaart'
  • Denk na:
  • Wie of wat geeft jou kracht
  • OF

    • Hoe wil jij iemand helpen of dragen?
    • Teken of schrijf:
    • Eén idee dat voor jou belangrijk is.
    • Voeg een korte zin toe, bv:

    Ik krijg kracht van mijn vrienden.

    Ik wil iemand dragen door te luisteren.

    • Extra tip: gebruik kleuren en symbolen (hart, zon, handen…)
    • Wat verandert er in hem?

6. Ritueel en afsluiting

Stap 1: Kaarten naar de kijktafel brengen

Leg jouw kaart op de kijktafel. Dit is onze plek waar we laten zien wat ons kracht geeft en hoe we elkaar willen dragen.

De lln leggen één voor één hun kaart eer en zeggen:

Ik krijg kracht van ...
Ik wil iemand dragen door ...

Stap 2: Kaarsenritueel

Schaal met LED-kaarsen

We steken een kaarsje aan voor iemand die ons gedragen heeft, of voor iemand die we willen dragen.

De lln doen om de beurt een LED-kaarsje aan en zeggen eventueel:

Ik voel me gedragen door ...
Ik wil licht zijn voor ...

Stap 3: Actieve afsluiting - Wij dragen elkaar

  • We maken een kring en geven elkaar een hand.
Wij dragen elkaar.
  • De lln tillen hun handen even omhoog als symbool van kracht en verbondenheid.

Afsluiting lkr

Soms dragen we elkaar zonder woorden. Soms worden we gedragen zonder dat we het meteen zien.

Laten we elkaar blijven dragen – met ons hart, onze handen, en onze aandacht.

Kijktafel

  • Enkele van de kaartjes blijven op de kijktafel liggen.
  • Eventueel een kaartje met de godsbeelden:
  • I.p.v. het kaartje met de godsbeelden een beeldje van 2 handen die elkaar vasthouden.

Les 3: Wat kan ik dragen?

1. Startmoment: Samen ademen - gedragen in stilte

Stap 1: Kaars aansteken

Deze kaars brandt als teken dat we samen zijn en elkaar dragen.

Stap 2: Ademhalingsoefening

Sluit je ogen, Adem rustig in… en uit.

Voel hoe de stoel je draagt.

Voel hoe de grond je draagt.

Je hoeft niets te doen, alleen ademen.

Stap 3: Visualisatie

Stel je voor dat je iets zwaars in je handen hebt.

Bij elke uitademing leg je een stukje neer.

Voel hoe het lichter wordt. Je bent niet alleen: er is altijd iemand die mee kan dragen.

Stap 4: Korte reflectie

  • Hoe voelde het om even stil te zijn?
  • Voelde je dat je gedragen werd?

Stap 5: Lesaankondiging

Vandaag gaan we verder ontdekken wat we kunnen dragen, wat soms te zwaar is, en hoe we elkaar kunnen helpen?

2. Bijbelverhaal: De Barmhartige Samaritaan (Lc. 10, 25-37)

Bijbelverhaal vertellen

Extra filmpjes Bijbelverhaal

Dramatisering

Kies 3 korte scènes:

  1. De overval

  2. Priester en Leviet lopen voorbij

  3. Samaritaan helpt en vraagt hulp aan herbergier

Rollen verdelen, rest kijkt in stilte.

Na elke scène één vraag:

  1. Wat voelde de gewonde man?

  2. Waarom liepen ze door?

  3. Wat deed de Samaritaan anders?

Spirituele reflectie

STILTE

  • Wat raakt jou in dit verhaal?
  • Waar zie jij licht in dit verhaal?
  • De Samaritaan helpt wat hij kan en vertrouwt de rest toe aan iemand anders. Hoe voelt dat voor jou?
  • Heb jij ooit ervaren dat je niet alles alleen hoefde te dragen? Wie of wat gaf jou kracht?
  • Kun je je voorstellen dat er iets groters is dat ons helpt dragen? Hoe zou dat eruitzien?

3. Creatieve verwerking: Draagkracht-meter

Inleiding

Soms voelt iets heel licht, alsof je het makkelijk kunt dragen. Soms voelt iets zwaar, alsof het bijna te veel is. Vandaag gaan we samen kijken: wat is voor jou licht, wat is soms zwaar en wat is echt te veel?

Opdracht

Vul de kleurenschaal in:

  • Groen: iets wat ik makkelijk draag
  • Oranje: iets wat soms zwaar is
  • Rood: iets wat te zwaar is

Extra: draagcirkel

    • Binnenste cirkel: Wat kan ik zelf dragen?
    • Buitenste cirkel: Waar heb ik hulp bij nodig?

Verdiepende vragen tijdens de opdracht

  • Wat helpt jou om iets uit rood naar oranje of groen te brengen?
  • Wie of wat geeft jou kracht?
  • Kun je iets loslaten? Hoe voelt dat?

Afsluiting

Soms mogen we iets loslaten en samen dragen.

4. Ritueel en afsluiting

Inleiding

We hebben samen nagedacht over wat we dragen – wat licht is, wat soms zwaar is, en wat te veel voelt.

Soms kunnen we iets zelf dragen. Soms hebben we hulp nodig. En soms mogen we iets loslaten.

In dit ritueel leggen we neer wat zwaar is, en maken ruimte voor licht en hoop.

Terwijl we de stenen neerleggen, worden we stil en denken:

'Ik hoef niet alles alleen te dragen. Er is altijd iemand die mee kan dragen.

Steenritueel

  • In het midden ligt een schaal met stenen.
  • Lln nemen een steen en leggen die neer in een kring.
  • Ze zeggen één zin:
Dit wil ik even niet dragen.
Dit laat ik los.

Afsluitende woorden

Soms dragen we veel, soms moeten we iets loslaten. Dat is niet zwak, maar wijs. Laten we elkaar blijven dragen – met zorg, aandacht en liefde.

Kijktafel

  • Kaars als symbool van licht
  • Tekstkaart: Wat kan ik dragen? Wat mag ik loslaten?

Les 4: Gedragen door God?

1. Startmoment: Adem van hoop

Stap 1: Kaars aansteken

Deze kaars brandt als teken van hoop en verbondenheid. Soms voelen we ons sterk, soms kwetsbaar. Vandaag nemen we even tijd om stil te worden en te voelen dat we niet alleen zijn.

Stap 2: Ademhalingsoefening

Sluit je ogen, Adem rustig in… en uit.

Voel hoe de grond je draagt.

Stel je voor dat je bij elke inademing licht en kracht ontvangt, en bij elke uitademing alles wat zwaar is loslaat.

Stap 3: Visualisatie

Stel je voor dat er een zachte, warme gloed om je heen is. Voor sommige mensen is dat God, voor anderen gewoon een gevoel van liefde en hoop. Laat die gloed je dragen.

Stap 4: Korte reflectie

  • Hoe voelde het om even stil te zijn?
  • Voelde je dat er iets was dat jou kracht gaf?

Stap 5: Lesaankondiging

Vandaag gaan we ontdekken hoe mensen kracht vinden – soms in God, soms in stilte, soms in elkaar.

2. Verhalen van gedragenheid: ziekenzalving, gebed en pelgrimage

Stap 1: Ziekenzalving

Net zoals Jezus de handen oplegde bij zieken, leggen de priester, de familie, de verpleegsters de handen op het hoofd van de zieke als teken van bescherming. Die handen lijken als een dak boven het hoofd van de zieke. Dan zalft de priester de zieke met chrisma. Op die manier wil hij de zorg en liefde van God tonen. Hierdoor krijgt de zieke kracht.

  • Lkr geeft zelf een getuigenis over haar ervaringen met ziekenzalving.

Vragen:

  • Wat geeft deze zieke kracht?
  • Hoe zou jij je voelen als iemand zijn handen op jouw hoofd legt om je kracht te geven?

Stap 2: Kracht in gebed

Soms voel ik me verdrietig of bang. Dan ga ik even stil zitten en vouw mijn handen. Ik zeg zachtjes wat ik voel. Het lijkt alsof mijn hart rustiger wordt. Alsof er iemand luistert, ook al zie ik niemand. Dat geeft mij kracht om verder te gaan.

Vragen:

  • Wat gebeurt er met deze persoon als hij bidt?
  • Heb jij ooit ervaren dat stilte of een klein ritueel jou rust of kracht geeft? Hoe voelde dat?

Stap 3: Pelgrimage

©Pixaby
©Pixaby

Fragment van het filmpje bekijken: Getuigenissen van jongeren over het pelgrimeren tijdens de tocht van 'Quid Nunc Viator' naar het Heilig Land.

  • Wat betekent pelgrimeren?
  • Wat is Quid Nunc Viator?

Vragen:

  • Wat gaf deze jongeren kracht?
  • Kun jij je voorstellen dat stilte of samen op weg zijn helpt?
  • Waar zou God kunnen zijn in zo'n tocht?

3. Herhaling Godsbeelden verkennen: Hoe zien mensen God?

Werkwijze

Lkr toont opnieuw de 4 kaartjes of symbolen.

Vragen:

  • Welk beeld spreekt jou het meest aan?
  • Is dit hetzelfde als in les 2? Waarom wel/niet?
  • Waarom denk je dat mensen God zo ervaren?

Besluit

Er zijn veel manieren om over God te denken. Niemand kan God helemaal benoemen – God blijft een Mysterie.

4. Creatieve verwerking: Mijn beeld van God

Opdracht

  • Maak een collage of tekening:

Als God mensen draagt, hoe ziet dat eruit voor jou?

  • Gebruik kleuren, symbolen (licht, handen, hart, zon…)
  • Schrijf één zin erbij, bv:
God is voor mij als een licht dat hoop geeft.

Bespreek in duo's:

  • Wat heb jij gemaakt? Waarom?

5. Ritueel: Gebedsstenen

Aankondiging

We hebben samen nagedacht over hoe mensen kracht vinden – in elkaar, in stilte, in gebed, in God. Soms voelen we ons gedragen, soms zoeken we naar hoop. Nu willen we dat samen tot uitdrukking brengen. We leggen onze woorden op stenen, als een teken van wat we verlangen of hopen. Deze kring van stenen en licht is ons teken van verbondenheid. Terwijl we stil zijn, mogen we voelen: we dragen elkaar, en misschien draagt Iemand ons ook…

Werkwijze

  • Wat wens ik van God? (bv. kracht, hoop, liefde, rust)

  • De stenen worden in een kring rond de kaars gelegd.
  • Stilte
  • Lkr spreekt een zegen uit:

Mogen we kracht vinden om te dragen en gedragen te worden.

  • Lln mogen één zin zeggen:
Ik wens ...
Ik hoop ...

Kijktafel

  • Kaars
  • Schaal met stenen
  • Enkele collages
  • Kaartjes met godsbeelden
  • Tekstkaart: Kan God mensen dragen? Hoe voelt dat?

Les 5: Mijn beeld van dragen

1. Startmoment: Adem en beeld

Stap 1: Kaars aansteken

Deze kaars brandt als teken van licht en verbondenheid. Vandaag gaan we ontdekken wat 'dragen' voor ons betekent. Soms is dragen zichtbaar, soms stil aanwezig.

Stap 2: Ademhalingsoefening

Sluit je ogen, Adem rustig in… en uit.

Voel hoe de grond je draagt.

Bij elke inademing neem je licht en kracht in je op. Bij elke uitademing laat je spanning los.

Stap 3: Visualisatie

Stel je nu iets voor dat voor jou 'dragen' betekent.

Misschien handen die iets vasthouden, een touw dat verbindt, een glimlach, een zon. Laat dat beeld groeien in je gedachten.

Hoe ziet het eruit? Welke kleuren? Welke gevoelens?

Stap 4: Korte reflectie

  • Hoe voelde het om even stil te zijn?
  • Welk beeld kwam bij jou op?

Stap 5: Lesaankondiging

Hou dat beeld vast. Straks gaan we het zichtbaar maken in woorden, kleuren en gebaren.

2. Bijbelverhaal: Jezus weent bij Lazarus (Joh. 11)

Bijbelverhaal vertellen

Jezus en Lazarus ©Fano
Jezus en Lazarus ©Fano

Verdiepende vragen

  • Wat raakt jou in dit verhaal?
  • Waarom denk je dat Jezus huilde?
  • Wat gebeurt er als mensen samen stil zijn bij verdriet?
  • Hoe voelt het als iemand jouw pijn ziet en gewoon bij je blijft?
  • Wat betekenen tranen in dit verhaal? Zijn ze een teken van zorg?
  • Kun je een moment bedenken waarop stilte of een klein gebaar jou kracht gaf?
  • Waar zie jij in dit verhaal iets dat lijkt op een ritueel van zorg?

3. Kunstbeschouwig: Raising of Lazarus - Jodi Simmons

©Jodi Simmons
©Jodi Simmons

Werkwijze

Stil kijken (2 min.)

Beschouwende vragen:

  • Welke kleuren zie je? Welke gevoelens roepen ze op?
  • Zie je beweging? Waar gaat die naartoe?

Spirituele verdieping:

  • Waar zou God kunnen zijn in dit beeld?
  • Wat/Wie in dit kunstwerk geeft jou een gevoel van troost of hoop?

4. Creatieve verwerking: Dragen in woorden en gebaren

Stap 1: Woordencirkel

  • LLn bedenken één woord dat bij 'dragen' hoort (kracht, licht, samen, hoop).
  • Schrijf alle woorden op een groot blad -> woordencirkel van dragen

Stap 2: Mini-gedicht of zin:

Maak een korte zin met jouw woord. Bijvoorbeeld: 'Samen dragen maakt licht.'

Stap 3: Gebaar toevoegen

  • LLn bedenken een eenvoudig gebaar dat bij hun zin past (handen open, iets omhoog tillen, een cirkel maken).

Stap 4: Rituele presentatie

We hebben samen gezocht naar wat dragen betekent.

Soms dragen we iets lichts, soms iets zwaars.

Nu willen we zorg zichtbaar maken – met woorden, met een gebaar, met een klein teken.

Terwijl we rond deze kaars staan, mogen we voelen: licht verbindt ons, zorg draagt ons.

  • Elke ll zegt zijn zin en maakt het gebaar.
  • Alle gebaren samen vormen een 'dans van dragen' - een stil, symbolisch moment.

Mogen we kracht vinden om te dragen en gedragen te worden.

Mogen we licht zijn voor elkaar, en hoop voor wie het nodig heeft.

Kijktafel

  • Kaars
  • Woordencirkel op groot blad
  • Tekstkaart: Hoe zie jij dragen?

Les 6: Samen dragen

1. Startmoment: Samen sterk - voelen en ademen

Stap 1: Kaars aansteken

Deze kaars brandt als teken van verbondenheid. Vandaag ontdekken we hoe samen dragen ons sterker maakt – niet alleen met spieren, maar ook met ons hart.

Stap 2: Ervaringsmoment - Samen duwen

  • Een grote, lege doos in het midden van de kring

Afbeelding van Maya A. P via Pixabay
Afbeelding van Maya A. P via Pixabay
    Wat gebeurt er als we allemaal één hand op deze doos leggen en samen duwen?
  • Voelde je dat samen kracht geeft?
  • Hoe zou dat zijn als het niet om een doos gaat, maar om iets moeilijks in het leven?

Stap 3: Ademhalingsoefeningen en visualisatie - Samen ademen

Ademhalingsoefening

Sluit je ogen. Voel je voeten op de grond.

Adem rustig in… en uit.

Stel je voor dat we allemaal hetzelfde ritme hebben.

Bij elke inademing nemen we kracht op, bij elke uitademing geven we zorg en steun aan elkaar.

Visualisatie

Stel je voor dat er een onzichtbare draad van licht ons allemaal verbindt.

Samen dragen we elkaar.

Stap 4: Korte reflectie

  • Hoe voelde het om samen te duwen?
  • Hoe voelde het om samen te ademen?

Stap 5: Lesaankondiging

Vandaag gaan we verder ontdekken hoe samen dragen hoop en verbondenheid geeft.

2. Grenzen ervaren: Wat is te zwaar?

Aankondiging

We hebben net ervaren dat samen duwen makkelijk is. Maar soms is iets écht te zwaar. Wat doe je dan? Laten we dat eens onderzoeken.

Werkwijze

  • Zware doos in het midden van de klas zetten.

Wie denkt dat hij deze doos alleen kan optillen?

  • 1 ll probeert dit (veilig).

Hoe voelde dat? Was het zwaar?

  • 3 à 4 lln proberen samen te tillen.

Wat verandert er als je hulp krijgt?

Vragen

  • Kun je altijd alles alleen dragen?
  • Wat doe je als iets te zwaar is?
  • Wie helpt jou als je iets niet alleen kunt?
  • Is het erg om hulp te vragen? Of is dat juist krachtig?
  • Kun je je gedragen voelen door anderen, ook als je iets loslaat?

3. Woord van verbondenheid

Werkwijze

In de vorige les hebben jullie een woord gekozen dat voor jullie 'dragen' of 'verbondenheid' betekent. We hebben deze woorden in een woordencirkel geschreven. Denk even terug: Welk woord was dat?

  • Past dit woord nog steeds bij jou? Of wil je het een beetje aanpassen?
  • Schrijf het woord mooi op een kaartje. Dit kaartje gebruiken we straks in het ritueel.
  • Als je een nieuw woord wil kiezen, mag dat.
  • Voorbeelden: kracht, hoop, samen, hulp, loslaten, vertrouwen

4. Ritueel: Dans & web van verbondenheid

Stap 1: Dans van verbondenheid

Rustige muziek opzetten

Begin in een kring -> handen open = ontvangen

Bewegingen bedenken (vb.):

  • Tillen (dragen)
  • Loslaten (handen openen)
  • Verbinden (armen in elkaar, touw vasthouden)

Eindpose – cirkel rond kaars

Stap 2: Rituele handelingen

  • Kaars brandt in het midden.
  • Lln leggen hun kaartje met het woord bij de kaars en zeggen één zin:
Samen dragen is ...
  • Ze leggen ook een steen neer:
Dit wil ik niet dragen.
  • Stilte van 1 minuut.
  • Lkr zegt een wens:

Mogen we kracht vinden om samen te dragen en licht zijn voor elkaar.

  • Lln maken een gebaar van verbondenheid (handen omhoog, cirkel sluiten) en zeggen samen een korte zin:
Wij dragen elkaar.

Kijktafel

  • Kaars (symbool van licht en hoop, centraal in het ritueel)
  • Touw (symbool van verbondenheid)
  • Stenen (symbool van wat te zwaar is om alleen te dragen)
  • Kaartjes met woorden (de woorden van verbondenheid of dragen die lln neerleggen)
  • Eventueel een veer (symbool van lichtheid, contrast met de steen)
  • Tekst kaart met een korte zin: Samen dragen maakt sterk.

Les 7: Wie draagt de wereld?

1. Startmoment: Adem van verbondenheid

Stap 1: Kaars aansteken

Deze kaars brandt als teken van hoop.

Vandaag stellen we een grote vraag: Wie draagt de wereld?

Soms zijn dat mensen, soms organisaties, soms iets groters dat we niet kunnen zien.

Laten we even stil worden en voelen dat we samen deel zijn van die wereld.

Stap 2: Ademhalingsoefening

Sluit je ogen. Voel je voeten op de grond.

Adem rustig in… en uit.

Bij elke inademing neem je licht en kracht in je op. Bij elke uitademing geef je zorg en hoop aan de wereld.

Stap 3: Visualisatie

Stel je voor dat er een grote wereldbol in het midden ligt.

Bij elke ademhaling sturen we samen licht naar die wereld.

Stap 4: Korte reflectie

  • Hoe voelde het om even stil te zijn en aan de wereld te denken?
  • Voelde je dat we samen iets konden dragen?

Stap 5: Lesaankondiging

Vandaag gaan we ontdekken wie de wereld draagt – mensen, organisaties, misschien ook iets groter.

We gaan zelf een teken van hoop maken: een lint dat samen één lange lijn vormt.

2. Geluidswandeling: krachtbronnen ontdekken

Werkwijze

Korte geluidsfragmenten klaarzetten:

  • Lln luisteren in stilte en kiezen het geluid dat hen het meest kracht geeft.
  • Bespreken in duo's: Waarom geeft dit jou kracht?

geluid 1 - 3 - 6 © Sound Effect by freesound_community from Pixabay

geluid 2 © Sound Effect by Aleksandar Nikolic from Pixabay

geluid 4 YouTube

geluid 5 © Sound Effect by Alex from Pixabay

geluid 7 © Sound Effect by Jurij from Pixabay

Verdiepende vraag

  • Kun je je gedragen voelen door iets wat je niet ziet of hoort, maar wel voelt?

3. Creatieve verwerking: Hoop-lint

Opdracht

  • Elke ll krijgt een kleurig lint.
  • Schrijf één woord op dat voor jou hoop of kracht betekent (vb. licht, samen, vertrouwen)
  • Lln versieren het lint met een symbool (zon, hart, handen).
  • Alle linten worden samen geknoopt tot één lange 'Hoop-Lijn' die zichtbaar in de klas blijft hangen.

Vraag

  • Hoe kan jouw woord ook licht zijn voor anderen?

4. Slotritueel: Wereldbol van hoop

Wereldbol

  • Zet de kaars naast de wereldbol.
  • Lln leggen hun lint rond de wereldbol.
  • Ze zeggen samen:
Wij dragen elkaar. Wij dragen de wereld.
  • Wereldbol wordt zacht doorgegeven in de kring. Elke ll zegt één zin:
Ik wil zijn licht voor ...
Ik wens kracht voor ...
  • Afsluitende wens:

God, geef ons kracht om te dragen en hoop om samen te leven.

  • Stilte van 1 minuut: de lln voelen de verbondenheid.

Kijktafel

  • Wereldbol (bal) met linten
  • Kaars als symbool van hoop
  • Tekstkaart met een korte zin: Wie draagt de wereld?