VIEREN,
TUSSEN HET ALLEDAAGSE EN HET BIJZONDERE
PAASKRING:
Van buiten naar binnen.
Van binnen naar buiten.
Les 1: Van buiten naar binnen - onze eerste stap in de Veertigdagentijd
1. Samen beginnen: We komen tot rust
Ritueel
- De jaarring staat in de kring. Eén kaars brandt.
- De lkr zet de bloemfiguur op de jaarkring.
Vandaag groeit er iets nieuws. Samen leren we hoe hoop kan groeien.
- De lln zetten hun voeten stevig op de grond.
- 10 sec. echte stilte.
De stilte is er al. We hoeven er alleen maar in te stappen.
2. Aswoensdag: een nieuw begin
Vertellen
- Lkr toont het potje as en vertelt:
Vorige week was het Aswoensdag. Dat is een bijzondere dag, want hiermee begint de Veertigdagentijd.
Veertig dagen lang gaan mensen overal ter wereld stapje voor stapje op weg naar Pasen.
Die weg is eigenlijk een innerlijke reis:
- Eerst gaan we van buiten naar binnen -> we worden stil, we kijken naar wat er in ons leeft.
- Daarna mogen we langzaam terug van binnen naar buiten groeien -> naar licht, naar goedheid, naar nieuw leven.
- Lkr toont opnieuw het potje met as:
As is zacht en broos. Het herinnert ons eraan dat we mogen beginnen bij het begin. Aswoensdag nodigt ons uit om even naar binnen te kijken: Wat leeft er in mij? Wat mag zachter worden? Wat mag ik loslaten?
Zo bereiden we ons voor op Pasen, het feest van nieuw leven.
Mini-poëzie
As zakt naar beneden, wordt klein…
maar waar as rust, kan iets nieuws groeien.
Cirkel van inkeer
- Lln tekenen met hun vinger een klein cirkeltje in hun handpalm.
Dit is jouw binnenruimte.
Een plek waar alles even zacht mag worden.
Filmpje Aswoensdag
Keuze tussen deze filmpjes:
- Aswoensdag
- Aswoensdag, begin van de Vasten
- Aswoensdag - Plantyn
- Aswoensdag en de Veertigdagentijd – Lego
Vragen na het filmpje:
- Wat bleef bij jou hangen uit het filmpje?
- Heb je nog vragen?
3. Onze eerste stap op de vastenkalender
Introductie
- De kalender toont een pad in 6 grote stappen – jullie 6 lessen – met kleine vakjes die symbool staan voor de 40 dagen.
Vandaag begint onze weg door de Veertigdagentijd.
Dit is een tijd om samen stil te worden, te groeien en stap voor stap naar Pasen te gaan.
Elke les zetten we één grote stap op deze kalender.
Zo maken we samen zichtbaar dat wij met elkaar op weg zijn naar Pasen.
We gaan van buiten naar binnen – en later van binnen weer naar buiten.
Eerste stap zetten
- De lln kiezen samen een kleur die past bij 'stilte'.
- Enkele lln kleuren de eerste voetstap/steen in op de kalender.
Attentie van les 1
Ik mag ontvangen wat stilte in mij wakker maakt.
- LKr schrijft deze zin op een papieren steentje.
- 1 ll mag het steentje in/bij de jaarring leggen.
Deze steen bewaart onze eerste stap van binnenuit.
Individuele vastenkalender
Individuele vastenkalender
LLn krijgen een individuele vastenkalender mee om thuis ook op weg te kunnen gaan naar Pasen.
4. Even kijken naar binnen.
Werkwijze
- Lln kiezen een papieren steentje.
- Ze denken na over wat er in hen beweegt en tekenen of schrijven dat.
- Niets moet gedeeld worden – het mag volledig van binnen blijven.
Vragen
- Hoe voelt het om even niets te moeten?
- Wat hoor je wanneer het stil wordt in jou?
- Is er iets dat je zachtjes wil vasthouden? Of iets dat je wil loslaten?
1 minuut stille verwerking
5. Stilte in de wereld - Stilte in mij
Foto's bespreken - PPT
Bewegingsmoment
- Lln maken een 'stiltehouding' met hun lichaam.
- Daarna luisteren ze 30 sec naar zachte muziek: Spiegel im Spiegel – Arvo Pärt
Vraag:
- Wat voelde jij in jezelf terwijl de muziek speelde?
6. Afrondend ritueel: Alles mag even rusten
Werkwijze
- Lln leggen hun persoonlijke stenen rond de jaarring.
- Kaars aansteken
Alles wat in ons leeft – groot of klein, licht of zwaar – mag hier rusten.
Het licht bewaart het voor ons.
We zijn begonnen aan onze weg naar Pasen.
Lied: Samen op weg naar Pasen
Les 2: Minder vasthouden, meer ruimte
1. Samen beginnen: Een boom groeit door soberheid
Ritueel
- De jaarring staat in de kring. Eén kaars brandt al van les 1.
- De lkr plaatst de boom op de jaarkring.
- De lln zetten hun voeten stevig op de grond.
- 20 sec. echte stilte.
- De lkr steekt de 2de kaars aan.
We zitten nu in de Veertigdagentijd: een tijd waarin mensen proberen om sober te leven. Niet om streng te zijn, maar om ruimte te maken. Zoals een boom groeit door eenvoud: hij neemt alleen wat hij nodig heeft.
Voel eens welke ruimte vandaag in jou mag groeien.
2. Bijbelverhaal: De schat in je hart (Mt. 6, 19-21)
Vertellen
Handmetafoor
Vuist: 'Als je zo vasthoudt … past er nog iets bij?
Open hand: 'In een open hand kan licht binnenkomen.'
Cirkel van inkeer
- Lln tekenen met hun vinger een klein cirkeltje in hun handpalm.
Vragen
- Waarin wil jij vandaag wat meer open zijn?
- Hoe kan jij meer ruimte maken voor wat belangrijk is?
3. Bewegingsmoment: Loslaten voelt licht
A. Loslaatspel
- Lln wandelen door de ruimte.
- Ze bevriezen op een geluidsignaal.
- Ze maken een houding van loslaten: handen die openen, schouders die zakken, iets dat van hen 'afglijdt'.
- Enkele lln tonen hun houding.
Fluisterzin: Wat jij loslaat, wordt licht.
B. Tekenmoment: Mijn eigen versobering
- Lln tekenen iets dat ze ooit moeilijk vonden om minder te doen of los te laten. ruzie niet blijven vasthouden, snoepen, schermtijd, dingen willen krijgen…
- Wat gebeurt er wanneer je iets opgeeft?
- Voelt sober leven licht of zwaar?
- Welke ruimte ontstaat er dan in jou?
Vragen:
4. Versobering in 4 tradities: Soberheid maakt ruimte
Voorwerpen tonen
- Lkr legt de 4 voorwerpen in een kringetje.
Vandaag onderzoeken we hoe verschillende tradities sober leven. Elk voorwerp vertelt een verhaal.
Raden & voelen
- Hoe voelt dit voorwerp?
- Wat denk je dat dit met soberheid te maken heeft?
- Welke traditie zou hierbij passen?
Kaartjes koppelen aan voorwerpen
- Lkr legt de 4 voorwerpkaartjes neer.
- De lln proberen de juiste combinaties te leggen.
De 4 tradities benoemen
Lkr leest één zin-samenvatting voor.
Christendom - Veertigdagentijd
In de veertigdagentijd proberen christenen sober te leven om meer ruimte in hun hart te maken.
- 2026: wo 18/02/26 tem za 4/04/26
Islam - Ramadan
Tijdens de Ramadan eten moslims overdag niet – dat maakt ruimte voor dankbaarheid en aandacht.
- 2026: wo 18/02 tem do 19/03/26
Boeddhisme - eenvoudig leven
Boeddhisten kiezen vaak voor een eenvoudig leven, zodat er rust en vriendelijkheid vanbinnen ontstaat.
Klimaatvasten
Wie klimaat vast, leeft zuinig en bewust met energie en spullen, uit zorg voor de aarde.
Verbindende zin
In elke traditie zie je dat soberheid ruimte maakt: voor stilte, dankbaarheid, rust of zorg.
Sobere foto's om kort te tonen
Vraag bij elke foto:
- Wat zie je dat sober is?
Eventueel filmpjes
Islam: Ramadan
Klimaatvasten
Mini-opdracht: Mijn raam van ruimte
En nu we hebben gezien hoe mensen in verschillende tradities soberheid ruimte laat groeien, gaan we even voelen/kijken wat dat voor onszelf kan betekenen.
- Lln knippen uit papier een raam of deur
- Ze tekenen of schrijven:
Wat komt er binnen in mij wanneer ik sober leef?
5. Stil ritueel: Soberheid legt ruimte vrij
Werkwijze
- Lln leggen hun papieren raam/deur bij de boom rond de jaarring.
Een sober hart heeft ruimte om te groeien.
Eenvoud maakt plaats voor licht.
- 20 sec. stilte.
- Is stilte leeg, of zit ze vol?
6. Een stap van ruimte - en een stille afronding
De grote vastenkalender in de klas
We zetten vandaag de tweede stap van onze weg door de Veertigdagentijd: RUIMTE.
Tweede stap zetten
- De lln kiezen samen een kleur die past bij 'ruimte'.
- Enkele lln kleuren de volgende voetstappen/stenen op de kalender.
Attentie van les 2
Ik luister naar de ruimte in mij die zacht wil groeien.
- Lkr schrijft deze zin op een papieren steentje.
- 1 ll mag het steentje in/bij de jaarring leggen.
Afsluitende zin en stilte
Wanneer we sober leven, komt er ruimte vrij in ons hart. Moge die ruimte je licht maken.
- 10 sec. stilte.
Les 3: Van buiten naar binnen - een plek vinden aan de tafel
1. We komen zachtjes samen
Ritueel
- De jaarring staat in de kring. Twee kaarsen van les 1 en 2 branden al.
- De lkr plaatst een paasei op de jaarkring: symbool van eenvoud – iets kleins dat leven in zich draagt
- Kaars 3 wordt aangestoken.
- 10 sec. echte stilte.
Vandaag zetten we een volgende, zachte stap naar binnen.
Een stap die ons helpt om eenvoud te zoeken. Soms is klein genoeg.
Een klein moment. Adem in. Adem uit. We stappen de stilte binnen – ze was er al.
2. Palmzondag: Een zacht maar spannend begin
Vertellen
Bewegingswerkvorm
Maak met je armen een beweging die past bij 'Hosanna!'. Groot, open , blij.
- Lln staan verspreid.
- Allemaal maken ze een juichbeweging.
- 5 sec. vasthouden, dan loslaten.
Stap 2: Stilgebaar
En nu: een gebaar dat laat voelen dat er ook spanning is.
Hoe ziet een 'stil gebaar' eruit? Een klein gebaar?
- Lln zoeken een gebaar.
- 5 sec. vasthouden
Stap 3: Overgang ervaren
Palmzondag is een dag van 2 gevoelens tegelijk. Zwaaiend en stil.
Wat gebeurt er in jou als je van groot naar klein beweegt?
- Lln die willen delen, mogen 1 korte zin zeggen.
Vragen
- Waarin wil jij vandaag wat meer open zijn?
- Hoe kan jij meer ruimte maken voor wat belangrijk is?
3. Witte Donderdag: Het gedeelde brood
Vertellen
4. Kunstmoment: The Last Supper - Timothy Schmalz
Het kunstwerk
- 1 min. volledige stilte.
Kijk. Adem rustig.
Laat het beeld naar je toekomen.
Verkennen met de groep
- Wat zie je als eerste?
- Jezus breekt brood. Wat voel je bij dat gebaar?
- De stoelen zijn leeg… Wie nodigen ze uit, denk je?
Vragen
- Wat gebeurt er wanneer je iets opgeeft?
- Voelt sober leven licht of zwaar?
- Welke ruimte ontstaat er dan in jou?
Actieve werkvorm
- Het kunstwerk opnieuw tonen:
Zie je de 12 lege stoelen? Die wachten op mensen. Misschien ook op jou.
- Elke ll krijgt een papieren stoel.
Actieve werkvorm
Dit is jouw stoel. Stel je voor dat dit jouw plek aan Jezus' tafel is.
- De lln wandelen in stilte door het lokaal.
Wandel in stilte rond. Kijk goed, voel goed. Waar zou jij gaan zitten als je aan die tafel werd uitgenodigd?
Stop op de plek waar jouw hart zegt: hier. Leg jouw stoel daar neer.
Deze plek kan zijn:
- tegen de muur
- midden in de ruimte
- dicht bij de jaarring
- bij een hoek van rust
- dichter bij jou
- verder weg van anderen
-> Elke ll maakt zijn innerlijke keuze zichtbaar in de ruimte.
Blijf even bij jouw stoel staan. Voel hoe het is om hier uitgenodigd te worden?
Korte reflectie
- Waarom koos jij die plek?
- Wat gebeurt er in jou als iemand jou een plaats geeft?
- Wat betekent 'ruimte maken voor iemand' voor jou?
5. Ik geef jou moed, in stilte
Bemoedigingsgebaar
- Groepjes van 3
Bedenk samen een bemoedigingsgebaar. Iets kleins.
Niet luid, maar zacht.
Een hand op het hart, een lichte buiging, een schoudergebaar, een warme blik…
- 1 min. oefenen in stilte
- Elke groepje toont het gebaar aan een ander groepje, zonder woorden.
- Na elke uitwisseling: 3 sec. stilte om te voelen.
Korte reflectie
Wat doet een klein gebaar met jou?
Lln delen in één woord: bv. warm – zacht – fijn – rustig – blij - gesteund
6. Stoelritueel: Een plek vol licht voor iedereen
Werkwijze
- Alle lln komen in een halve kring rond de jaarring.
Aan deze tafel is plaats voor wie zoekt, wie valt, wie hoopt, wie twijfelt.
- Eén voor één leggen de lln hun papieren stoel rond de jaarring.
- 10 sec. stilte.
Samen maken wij ruimte. Voor elkaar. Voor wie moed nodig heeft.
7. Vastenkalender: Stap 3 - Een stapje lichter, ik laat iets los
De grote vastenkalender in de klas
Onze derde stap is EENVOUD.
Eenvoud betekent: ik laat iets los dat mij zwaar maakt. Iets kleins wordt genoeg.
Derde stap zetten
- De lln kiezen samen een lichte kleur (zacht geel …)
- Enkele lln kleuren de volgende voetstappen/stenen op de kalender.
Attentie van les 3
Ik laat iets los dat mij zwaar maakt.
- LKr schrijft deze zin op een papieren steentje.
- 1 ll mag het steentje in/bij de jaarring leggen.
Afsluitende stilte en zin
Wanneer we iets loslaten, wordt het lichter in ons.
- 10 sec. stilte.
8. Met nieuwe zachtheid naar buiten
- Kort ademhalingsmoment.
Vandaag hebben we gezien dat aan een tafel plaats is voor vreugde én spanning, voor breken én delen.
Voor ons allemaal.
Les 4: Van binnen stilvallen - wanneer echtheid zichtbaar wordt
1. Binnenkomen in stilte
Ritueel
- De jaarring staat in de kring, 3 kaarsen branden,
- De lkr plaatst een paasei op de jaarkring
Vandaag leggen we een nieuw paasei in onze jaarring.
Een ei is gesloten. Stil.
Binnenin gebeurt er iets wat we nog niet zien.
Dat past bij Goede Vrijdag en Stille Zaterdag: een dag waarop alles stil ligt…
maar diep vanbinnen iets echt aan het groeien is.
Deze figuur laat zien dat we vandaag een stap zetten naar binnen, naar wat echt is.
- De kaarsen worden gedoofd.
- De kring wordt voelbaar stiller.
- Voeten stevig op de grond.
- 10 sec. stilte
Wanneer we stilvallen, kunnen we voelen wat er leeft binnenin.
2. Onze vierde stap op de vastenkalender: Echtheid
De grote vastenkalender in de klas
Vandaag zetten we stap 4. Deze stap noemen we ECHTHEID: wat klopt, wat waar voelt, wat overblijft als alles stil wordt.
Vierde stap zetten
- De lln kiezen samen een kleur voor echtheid (okergeel, warm bruin …)
- Enkele lln kleuren de volgende voetstappen/stenen op de kalender.
Attentie van les 4
Ik onderscheid wat voor mij echt en waarachtig voelt.
- Lkr schrijft deze zin op een papieren steentje.
- 1 ll mag het steentje in/bij de jaarring leggen.
3. Het verhaal van Goede Vrijdag: Als het even te donker wordt
Vertellen
4. Kunst 1: Kruisweg statie 9 - (Lauridana) Tom Verhoeven
Het kunstwerk
Dit werk toont geen duidelijke figuren. Geen Jezus, geen mensen. Alleen lijnen, breuken, vormen. De kunstenaar beeldt geen lichaam uit, maar het gevoel van vallen.
Eerst kijken - zonder woorden
- 20-30 sec. in stilte kijken.
Laat je ogen rustig over het kunstwerk wandelen.
Vormen en lijnen benoemen
- Welke lijnen zie je: rechte, gebroken, gebogen?
- Zie je ergens een vorm die naar beneden gaat?
- Welke stukken lijken zwaar? Welke licht?
- Zijn er hoeken of lijnen die pijn doen om naar te kijken?.
Beweging in een abstract beeld
- Als je ogen door het kunstwerk glijden… waar zak je naar beneden?
- Waar stopt de beweging of breekt ze af?
- Waar lijkt het alsof iets geen kracht meer heeft?
Lln knn aanwijzen of met hun hand de lijn volgen.
Lichaam vertaalt lijn
- Maak met je lichaam een vorm die jij in het kunstwerk ziet.
- Dat kan een kromming zijn, een knik, een buiging, of een stil 'naar beneden'.
Het hoeft niet 'Jezus die valt' te zijn – het is een lichaam dat een gevoel nabootst.
Gesprek: Van kunst naar leven
- Als dit kunstwerk een gevoel was, welk gevoel zou het zijn?
- Wanneer voelt jouw binnenkant een beetje zoals deze lijnen eruitzien?
Verbinding met Goede Vrijdag
Jezus viel 3 keer. We zien Hem niet echt op dit kunstwerk, maar denk je dat sommige lijnen of vormen iets vertellen over hoe dat vanbinnen voelde bij Hem?
5. Kunst 2: Kruis - Madeleine Dietz
Het kunstwerk
Het metaal is hard. Onveranderlijk. Maar daarbinnen ligt aarde – zacht, donker, stil. Een plek waar iets mag rusten.
Verbinding met Stille Zaterdag
Tussen Goede Vrijdag en Pasen ligt een dag waarop niets lijkt te gebeuren.
Geen woorden. Geen verhaal.
Alleen stilte en wachten. Dat is Stille Zaterdag.
Deze aarde lijkt op Stille Zaterdag:
donker…
stil…
maar misschien een plek waar iets kan groeien dat we nog niet zien.
Beeldende opdracht: een gedachte laten rusten
- Elke ll krijgt een schaaltje (papiertje met) aarde.
Welke gedachte wil jij laten rusten, zoals op Stille Zaterdag?
Iets dat echt is. Iets dat geen antwoord hoeft…nog niet.
- Lln drukken met hun vinger een kleine 'rustplek' in de aarde.
6. De stille wandelervaring: Hoe voelt wachten?
Muziek
De stille wandelervaring
- Lln wandelen héél traag door de ruimte.
Instructies:
- Voel hoe wachten soms zwaar is?
- Wat gebeurt er in je binnenkant als het tempo zakt?
- Wat doet stilte met je?
Gesprek na afloop
- Wat voelde zacht?
- Wat voelde echt?
- Wat voelde moeilijk?
7. Theologiseren: Waar is God wanneer het donker wordt?
Vraag 1: Ervaring
Soms voelt een moment in je leven donker of moeilijk. Hoe voelt dat in jouw lichaam? Wat gebeurt er vanbinnen?
Vraag 2: Verbinding met Goede Vrijdag
Jezus viel drie keer. Als iemand valt of het moeilijk heeft… waar zou God dan kunnen zijn, denken jullie?
- Dichtbij?
- Ver weg?
- In mensen die helpen?
- In stilte?
- In het vallen zelf
Vraag 3: Hoop
Als hoop heel klein wordt… zou God dan nog ergens een plaatsje kunnen hebben? Waar dan?
Afsluiting
Niemand weet dit precies. Iedereen mag hierover anders denken. Maar samen mogen we zoeken naar waar God misschien nog een lichtje laat branden.
- 10 sec. stilte.
8. Het donker-ritueel: Waar ruimte blijft
- Lln plaatsen hun schaaltje met aarde rond de gedoofde kaars.
- De ruimte wordt helemaal stil.
Wanneer alles stilvalt, blijft er tóch ruimte.
Ruimte voor wat echt is.
Ruimte voor wat je draagt.
Ruimte voor hoop…
Misschien zelfs ruimte voor God.
- stilte
Les 5: Onderweg opent er iets in mij
1. Warm begin: We stappen verder
De jaarring wordt anders
- De jaarring is vol na les 4.
Onze weg in de Veertigdagentijd gaat van buiten naar binnen… maar vanaf vandaag mogen we ook weer langzaam naar buiten groeien. Daarom maken we terug plaats.
- Lkr verwijdert zacht rustig figuurtje van de jaarring (paasei van les 3 of 4)
- Lkr legt het figuurtje naast de jaarring: het blijft erbij horen, maar krijgt ruimte.
- Lkr plaats het nieuwe figuurtje (bloem) op de vrijgekomen plaats.
- Lkr steekt de kaars aan.
- Voeten stevig op de grond. + 10 sec. stilte
Soms zien we pas later wat ons verandert. Onderweg opent er iets.
2. Verhaal van de Emmaüsgangers (Lc. 24, 13-36)
Vertellen
Optionele vragen
- Wat gebeurd er met de 2 vrienden onderweg?
- Op welk moment verandert hun zicht?
- Hoe zou jij je voelen als je iemand pas later herkent?
3. Bewegingsoefening: Niet herkennen - wel herkennen
Stap 1: In duo's bewegen zonder te kijken
- Lln vormen duo's.
- Ze lopen naast elkaar door de klas.
- Regel: Ze kijken niet naar elkaar.
- Ze ervaren:
- Ik hoor iemand.
- Ik voel nabijheid.
- Maar ik zie niet wie het is.
- Vraag tijdens het lopen:
Hoe voelt 'naast iemand zijn' zonder te kijken?
Stap 2: Stilstaan en kijken
- Lkr laat de lln stoppen.
- Duo's draaien langzaam naar elkaar.
- Ze kijken nu bewust, echt.
Stap 3: Reflectie in de kring
- Wat veranderde er toen je keek?
- Hoe voelt het verschil tussen niet zien en wel zien?
- Welke kleine dingen helpen jou iemand te herkennen?
- Lkr legt de verbinding met het verhaal:
De Emmaüsgangers liepen ook met iemand zonder Hem te herkennen. Soms zien we pas later wie of wat ons goed doet.
4. Beeldende verwerking: Aha-momenten
Opdracht
Lln tekenen hun eigen 'verrassingsmoment'. Een moment waarop er plots iets duidelijk werd.
Tekenvragen die helpen:
- Wat zag je eerst niet, maar later wel?
- Wanneer kreeg jij ineens 'een nieuw zicht'?
- Welke gebeurtenis veranderde jouw gevoel of blik?
Theologiserend gesprek
Waarom zien we sommige dingen pas later?
Wanneer is jouw zicht opeens veranderd?
Hoe voelt het als iets 'open' gaat vanbinnen?
Wie of wat helpt jou om iets beter te zien?
Zoals de Emmaüsgangers het pas zagen toen het brood werd gedeeld, zo kunnen wij ook door kleine tekens, door mensen of gebeurtenissen, iets van hoop herkennen.
5. Onze vijfde stap op de vastenkalender: Verbinding
De grote vastenkalender in de klas
Vandaag zetten we onze vijfde stap: VERBINDING. Zoals de Emmaüsgangers verbondenheid voelden toen hun hart warm werd.
Vijfde stap zetten
- Kleur voor verbinding: goud
- Enkele lln kleuren de volgende voetstappen/stenen op de kalender.
Attentie van les 5
Ik open mijn hart voor een bron die mij draagt.
- Lkr schrijft deze zin op een papieren steentje.
- 1 ll mag het steentje in/bij de jaarring leggen.
Les 6: Licht dat verder groeit (2 lestijden)
Lestijd 1: Binnenkant openen
1. Warm begin: De kring van leven ademt
De jaarring
- De jaarring staat klaar. Alle 4 de kaarsen branden.
We zijn aan onze laatste stap gekomen. We stapten van stilte naar ruimte, van eenvoud naar echtheid, van verbinding naar licht.
En vandaag kijken we: hoe groeit dat licht verder, in mij én buiten mij?
Er staan nu:
- Bloem: les 1
- Boom: les 2
- Paasei: les 3
- Paasei dat vervangen werd door bloem: les 5
Vandaag nemen we het eerste paasei weg.
- Waarom? Omdat Pasen voltooid is, het lege graf is open: nieuw leven breekt naar buiten. De tweede bloem laat zien dat groei opnieuw begint.
- In de plaats komt een paashaas.
- Beweging
- Nieuw leven dat verder hopt
- Licht dat op weg gaat
- Lkr plaatst één paashaas op de jaarring.
2. Bijbelverhalen: Licht dat openbreekt (Pasen + Pinksteren)
Vertellen: De Paasmorgen - Het licht is niet weg
Vertellen: Pinksteren - Moed in beweging
Slotzin bij de verhalen
Het Paaslicht maakt wakker wat in jou wil groeien.
Het Pinkstervuur geeft moed om dat licht met anderen te delen.
Korte reflectievraag
- Waar voel jij soms een lichtje, een vlammetje in jezelf dat je moed of vreugde geeft?
3. Kunstervaring: Pinksteren
Kunstwerk: Pinksteren - Peter Winfried Koenig
Kijkvragen
- Waar zie je beweging?
- Waar is het licht? Waar is de warmte?
- Voelt het schilderij stil of vol energie?
- Als jij in dit schilderij zou staan – wat zou jij dan zijn: wind, vlam, licht, adem?
Expressieve beweging
Lln bewegen vrij:
- Als vlam: warm, wiegend of groeiend
- Als wind: zacht, golvend, blazend
- Als adem: licht, rustig, openend
Het lichaam wordt een deel van het kunstwerk
Reflectie
- Wat voelde jij in jouw beweging?
4. Creakaarten: Wat komt er in mij naar buiten?
Creakaarten
Creakaart 1: Maak je eigen vuurvlam
Creakaart 2: Maak een windlint
Creakaart 3: Nieuw leven symbool
5. Minisluiter: Mijn licht groeit
- Lln leggen hun creatie op tafel.
- Korte ademhalingsoefening.
- Aankondiging dat de volgende lestijd naar buiten gaat.
Lestijd 2: Naar buiten bewegen
1. Opwarmmoment: We maken plaats voor nieuw leven
De grond voelen (aarden)
Voel hoe de grond jou draagt.
Net zoals een zaadje in de aarde rust vindt voordat het groeit.
- Lln duwen hun voeten heel licht in de grond, alsof ze worteltjes maken.
Adem als een zachte wind
- Handen op de buik
Adem in… alsof er frisse lucht binnenkomt.
Adem uit… alsof je iets zachts naar buiten laat gaan.
- 2 rustige ademhalingen
- Schouders ontspannen
Armen zoals zonnestralen openen
- Lln beginnen met hun armen laag, alsof ze dichtgevouwen zijn.
Stel je voor dat jij een zon bent die langzaam wakker wordt.
- Armen traag openen op inademing
- Armen rusten zacht neer op uitademing
- 2-3 herhalingen
- Symboliek: licht dat wakker wordt
Kleine groeibeweging: Ik groei naar buiten
En nu… stel je voor dat jij een klein plantje bent dat net boven de grond komt.
- Lln hurken (heel klein).
- Op het teken van de lkr komen zij stilletjes omhoog.
- Armen open als een bloem of zon
Vuurvonk: Ik voel mijn kracht
- Handen voor de borst, rustig gesloten.
Hierbinnen zit jouw licht, jouw warmte.
- Lln maken een kleine, zachte beweging waarbij ze hun handen openen.
- Of tikken 1 keer zacht met hand op borst (krachtpunt).
Afsluiting: Samen zijn we een kring van licht
- Lln geven elkaar even een glimlacht of knik.
We staan hier samen.
We dragen licht in ons.
Zo gaan we verder naar het volgende deel van de les.
2. Opstandingsparcours: Van donker naar nieuw leven
🌑 Station 1: Donker
Thema: Ik voel even niets.
Plaats
Onder een donkere doek, door een tunnel van tafels of een hoekje verduisterd met zwarte doeken
Instructie
Je stapt (kruipt) nu een stukje donker binnen.
Hier mag alles even stil zijn.
Je hoeft niets te voelen of te weten.
Adem zacht in… en uit.
Beweging
- Lln stappen traag binnen.
- Blijven 2-3 seconden staan.
- Ze mogen hun ogen sluiten.
- Handen los langs het lichaam
🌅 Station 2: Licht ontwaken
Thema: Er komt zacht licht in mij.
Plaats
Overgangszone met een kleine lamp of zaklamp gericht naar boven.
Instructie
Kijk maar eens naar dit kleine licht.
Zoals de Paasmorgen heel zacht begon,
mag jij voelen dat er licht in jou opkomt.
Beweging
- LLn openen langzaam de handen.
- strekken zacht hun rug
- ogen halfopen, alsof ze wakker worden
- één stap naar voren (symbolisch: ik ga verder)
🔥Station 3: Warmte
Thema: Ik voel kracht.
Plaats
Tafel met warm rood/oranje kleed, theelichtjes (batterij) of een warmtelampje
Instructie
Warmte betekent: ik leef, ik ben hier.
Zoals bij Pinksteren de leerlingen warm werden van moed.
Beweging
- Lln leggen hun handen boven het licht
- of houden een warme steen vast
- ademen langzaam in door de neus, uit door de mond
- maken een kleine innerlijke 'groeibeweging': borstkas opent
🌱Station 4: Nieuw leven
Thema: Ik groei naar buiten.
Plaats
Een groene zone, met bloemen, bladeren, zonnestralen
Instructie
Nieuw leven breekt open.
Zoals het graf open ging,
zoals de leerlingen naar buiten gingen.
Ook jij mag groeien.
Beweging
- lln maken een grote, rustige groeibeweging: armen openen – borst komt omhoog – voeten stevig op de grond
- ze stappen naar voren (richting einde pad)
- ze leggen één hand op hart: 'Hier groeit iets.'
Reflectievragen
- Waar voelde jij licht? Waar voelde jij warmte?
- Welk stukje paste vandaag bij jou? Waarom?
3. Groot buitenritueel: Het licht gaat naar buiten
Overgang naar buiten
We hebben binnen gevoeld wat er in ons groeit.
Nu gaan we naar buiten, zoals ook de vrienden van Jezus naar buiten gingen met nieuw licht.
- Lln nemen hun creaties mee (vlam, windlint, nieuw leven symbool).
- Rustig wandelen naar de buitenplek (tuin, speelplaats, onder een boom).
De buitenkring vormen
Lln gaan in een grote cirkel staan.
In het midden ligt:
- Een ronde doek of hoepel (symbool voor 'nieuwe wereld')
- Paashaasfiguur jaarring (symbool van beweging, nieuw leven dat verder gaat)
Deze haas staat symbool voor nieuw leven dat nooit stil blijft.
Het beweegt, het springt verder… net als het licht in ons.
Buitenstilte: De wereld luistert mee
Luister eens goed…
Welke geluiden van buiten hoor je?
De lucht, de bomen, de wind, misschien vogels…
- Korte stilte.
- Lln mogen ogen sluiten als ze willen.
Symbool neerleggen: Ik laat mijn licht in de wereld
Om de beurt stappen de lln naar het midden.
Ze kiezen één manier om hun licht te delen:
- één woord: moed – warmte – hoop – rust – vriendelijkheid – nieuw leven
- een gebaar: handen openen naar het midden toe – hand op het hart – armen als zonnestralen – een kleine buiging
- fluisterzin:
Hier is mijn licht.
Dit mag uit mij naar buiten komen.
Ik deel mijn warmte.
- Niets is verplicht: een ll mag ook in stilte neerleggen.
Na het neerleggen stapt de ll rustig terug in de kring.
Gezamenlijke groeibeweging
- Wanneer alle symbolen in het midden liggen:
Kijk eens hoeveel licht en kleur hier samen ligt.
Dit is wat wij samen de wereld in brengen.
- Iedereen maakt een grote, zachte armbeweging omhoog.
- En daarna naar buiten gericht, alsof het licht verdergaat.
Slottekst van de lkr (heel langzaam, bijna fluisterend)
Zoals het licht van Pasen opengaat,
zoals de warmte van Pinksteren naar buiten stroomt,
zo gaat ook jullie licht verder.
Nieuw leven groeit in ons,
en nieuw leven gaat verder – in ons én door ons.
Optioneel: De paashaas rond laten gaan
- Lkr draagt de paashaas langs de kring.
- Elke ll mag heel zacht de haas aanraken.
Ook jij mag verder gaan,
met jouw licht,
met jouw kracht.
4. Vastenkalender: Laatste stap - LICHT
Terug naar de klas
Lln leggen hun symbool op hun bank.
De zesde stap zetten
We begonnen 6 weken geleden aan een weg van stilte, ruimte, eenvoud, echtheid, verbinding…
En vandaag zetten we onze laatste stap: LICHT.
- Lln kiezen een lichte kleur (geel, goud, wit).
- Enkele lln kleuren het juiste aantal voetstappen/steentjes.
Attentie van les 6: Licht
Ik vertrouw dat er nieuw licht in mij kan groeien.
- Lkr schrijft de attentie op een papieren steentje.
- 1 ll legt het steentje in/bij de jaarring.
Reflectiemoment in de kring
Korte reflectievragen. Lln mogen één woord zeggen.
- Welk licht neem jij mee uit deze lessen?
- Waarin ben jij gegroeid?
- Wat helpt jou om jouw licht naar buiten te laten komen?
5. Afsluiting: Het licht gaat mee met mij
We zijn samen op weg geweest.
Van stilte… naar licht…
Van binnen… naar buiten.
Het mooiste licht is niet dat van een kaars,
maar dat wat in jou leeft.
Dat licht mag verder gaan.
- Lln nemen hun symbool mee naar huis. Dit maakt de beweging naar buiten ook letterlijk waar.
Dankjewel om deze weg samen te gaan.