BROEDERLIJK DELEN
Tweede graad
Onze rivier, onze thuis!
Lestijd 1: Broederlijk Delen - Het project 'Onze rivier, onze thuis'
1. Dagboekfragment 1
Fragment voorlezen
Jullie maken vandaag kennis met de Marañón-rivier en 2 kinderen uit de buurt: Allison en André.
Vragen
- Wie is er aan het woord in het dagboekfragment?
- Wat ziet de rivier allemaal gebeuren tijdens de dag?
- Wie zijn Allison en André?
- Waarvoor wordt het water van de rivier gebruikt?
2. Filmpje 1: Leven met de Marañón-rivier
Filmportret bekijken
Vragen over het filmportret
Het spel 'Dit of dat'
- De lln kiezen telkens voor 1 van de 2 opties die hen voorgelegd wordt.
- Ze verduidelijken telkens hun keuze door bij optie 1 recht te staan en bij optie 2 te gaan zitten.
- Na elke vraag krijgen de lln ook de antwoorden van Allison en André te zien.
Korte nabespreking
Focussen op de gelijkenissen:
- Welke kenmerken delen jullie met Allison en André?
- Hadden jullie verwacht dat je veel gelijkenissen of verschillen met de kinderen zouden hebben?
- Waren er ook onverwachte antwoorden?
3. Broederlijk delen
Filmpje: Broederlijk Delen in 80 seconden
4. Dagboekfragment 2
Fragment voorlezen
Ren-je-rot quiz
Ik lees een vraag voor met drie mogelijke antwoorden (A, B en C). De antwoorden staan op verschillende plekken in het lokaal (vb. op 3 stoelen, of 3 hoeken). Als ik roep: 'Ren-je-rot', rennen jullie zo snel mogelijk naar de plek met het antwoord dat volgens jou juist is. Wie op de juiste plek staat, verdient een punt.
- Lln spelen dit spel individueel of in groepjes.
5. Filmpje 2: Hoeders van de Marañón-rivier
Filmportret bekijken
Vragen over het filmportret
- Wie spreekt er volgens jullie tot André in zijn droom?
- Hoe gaan de kinderen op onderzoek en komen ze te weten wat er mis is?
- De Kukuma zijn hoeders van de rivier. Welke actie doen de kinderen in het filmpje om hun rol als hoeders op te nemen?
6. Lied: Tijd voor actie!
Lestijd 2: Onze rivier, onze thuis!
1. Dagboekfragment 3
Fragment voorlezen
Vraaggesprek
- Wat is volgens jullie de kern van dit dagboekfragment?
- Waarom denk je dat de Kukuma zo goed zorgen voor de rivier, telkens opnieuw?
- De Kukuma noemen de rivier 'heilig', ze noemen het 'hun thuis'. Hoe tonen ze dat ze de rivier heilig vinden?
2. Stiltemoment
Verloop
Denk aan Allison die mijmerend naar het water kijkt in filmpje 2 en dagboekfragment 3. De rivier vraagt zich af wat ze aan het doen is.
- Wat is Allison volgens jullie aan het doen? Wat zou ze denken? Wat zou ze voelen?
- Lkr deelt al het WB 'binnenkant/buitenkant' uit als voorbereiding voor straks.
Kies een plek voor het stiltemoment. Zorg ervoor dat je op voldoende afstand van je klasgenoten zit.
- Lkr doet de lichten uit.
- Het stiltemoment kan ook eventueel buiten gebeuren.
Doe je hoofd naar beneden en sluit je ogen.
- Lkr wacht op echte stilte (zonder gefluister of gegiechel).
- Lkr gebruikt een rustige, gedempte stem.
Ik ga zo dadelijk een raam openen en jullie mogen aandachtig observeren.
- Wat horen jullie?
- Wat voelen jullie?
- Wat ruiken jullie?
Kijk in jezelf om even na te gaan waar je in je dagelijks leven mee bezig bent.
- Lkr sluit het raam en zet een zacht muziekje op om de lln in de juiste stemming te brengen.
Lkr stelt enkele vragen om de lln aan het denken te zetten. Ze laat tussendoor voldoende echte stilte.
- Zijn er drukke gedachten die in jouw hoofd dwalen?
- Waardoor word je afgeleid op dit moment? Probeer die gedachten te laten wegvloeien.
- Voel eens even hoe het met je gaat op dit moment.
- Wat voor dag was het tot nu toe?
- Hoe voel je je op dit moment? Weet je waar dat gevoel vandaan komt?
- Toon jij dat gevoel aan andere mensen? Hoe doe je dat?
- Wat laat je wel zien van jezelf? Wat hou je liever voor jezelf?
WB: Binnenkant/buitenkant
Je mag opnieuw rechtop zitten en je ogen openen, maar houd het nog even stil.
- Lln vullen het WB 'binnenkant/buitenkant' in.
- Daarna delen de lln met elkaar wat ze hebben opgeschreven.
- Je bent niet verplicht om iets te delen wat je niet wil delen.
Als je iets wil vertellen over je buitenkant, toon je de buitenkant van je hand (palm naar jezelf gericht).
Bv. Langs de buitenkant kennen jullie mij als een leerkracht die altijd vrolijk is en van muziek houdt.
Als je iets wil vertellen over je binnenkant, sluit je je hand in een vuist.
Bv. Langs de binnenkant ben ik niet altijd vrolijk, ik kan soms heel bang of droevig worden als ik naar het nieuws kijk bijvoorbeeld. Dat toon ik niet vaak aan andere mensen omdat ik hen niet bang of droevig wil maken.
Afsluiten: reflecteren over waarom het soms goed is om even stil te staan
De veertigdagentijd is een periode waarin veel christenen even stilstaan bij hun leven en de keuzes die ze maken.
Vaak beslissen ze ook om in die periode te versoberen. Door terug te keren naar eenvoud kunnen we focussen op wat we echt belangrijk vinden.
Dat kan alleen maar als je ook stilstaat bij wat je doet. Het heeft niet veel zin om bv. veertig dagen geen vlees te eten als je niet stilstaat bij waarom je dat doet en hoe je je daarbij voelt.
Alleen door af en toe stil te staan, kan je leren uit de veertigdagentijd voor de rest van het jaar.
3. Godly Play: Jezus in de woestijn
Verloop
Stiltemomenten zijn in elk geloof of levensbeschouwing belangrijk. Zo zijn er in verschillende levensbeschouwingen periodes waarin extra aandacht aan stilte en reflectie wordt besteed: de veertigdagenperiode voor christenen, de Ramadan voor moslims, de Dag van de Stilte voor de hindoes… In het boeddhisme bestaat er zelfs de traditie van stilte-retraites: dat zijn plekken waar mensen een week lang samenleven en mediteren zonder één woord te zeggen, in volledige stilte.
Vaak zoeken mensen ook een bijzondere plek op om stil te kunnen staan. Dat kan een heilige plaats zijn zoals Mekka, Lourdes of Jeruzalem, maar veel mensen zoeken naar stilte in de natuur.
Zoals Allison bij de Marañón-rivier stilte vindt om na te denken, zo vond Jezus dat in de woestijn.
- Lkr vertelt het verhaal van Jezus in de woestijn via Godly Play.
- Samen met de lln reflecteren over dit verhaal (HL lkr blz. 30)
Alternatieve filmpjes
4. Kiezen om te versoberen
Inleiding
Het verhaal gaat over de woestijn, een droge en hete plek; een enorme tegenstelling met de Marañón-rivier. En toch… Voor de Kukuma is de rivier heilig. Ze blijft stromen, elke dag opnieuw. Dat gaat als vanzelf.
Opdracht
De rivier staat symbool voor alles wat vanzelf gaat.
- Schrijf bij de rivier op wat er elke dag voorbij stroomt, alles wat we vanzelfsprekend vinden?
Hoe kunnen we in de veertigdagentijd wat vaker uit de rivier stappen, in de woestijn?
- Schrijf in de woestijn voorbeelden van versoberingen op.
In deze periode staan we stil bij wat heilig is en proberen we daar meer tijd voor te maken.
- Schrijf aan de horizon in de lucht wat voor jou heilig is en waar je meer tijd voor wil maken.
Klassikaal bespreken
- Als iedereen klaar is, in een kring zitten.
- Iedereen mag om de beurt deze zin aanvullen:
Ik wil minder... om meer...
- Bij het eerste deel van je zin hou je je hand open, bij het tweede deel van je zin sluit je je hand (zoals een vuist).
Vragen:
- Hoe kunnen onze 'vuisten' de strijd van de Marañón ondersteunen?
- Hoe kunnen onze versoberingen bijdragen tot solidariteit?
Slot
- Iedereen steekt de vuist in de lucht en ze vullen volgende zin aan:
Voor de Kukama is het 'Onze rivier…?'
Onze thuis!
5. Klasgesprek: Vallen en opstaan
Verloop
Je inzetten om goede keuzes te maken (versoberen of tegen onrecht), gaat met vallen en opstaan.
Denk maar aan het verhaal van de Marañón-rivier:
De rivier voelt zich soms machteloos en ontmoedigd door de olievlekken in de rivier.
- Voel jij je ook soms ontmoedigd?
- Wat zorgt er soms voor dat je iets (even) niet meer ziet zitten?
- Ben jij iemand die dan naar binnen keert en zich zo klein mogelijk maakt, of eerder iemand die zich naar buiten richt, naar de anderen?
Dankzij de Kukuma vindt de rivier telkens opnieuw moed om nieuwe vissen aan te trekken en te zorgen voor proper water.
- Heb jij ook mensen die jou er opnieuw bovenop helpen, als je het niet meer ziet zitten?
- Wat doen of zeggen die mensen waardoor jij je opnieuw beter voelt?
- Kan je ook zelf iets doen om nieuwe moed te vinden?
- Kan je ook zelf anderen helpen opnieuw op te staan, als ze het niet meer zien zitten?
6. Een vuist maken tegen onrecht
Verloop
- Kennen jullie nog andere voorbeelden van onrecht in de wereld?
- Kijk naar het bovenste en onderste deel van de afbeelding.
- Herkennen jullie vormen van onrecht?
- Ken je een specifiek voorbeeld daarvan uit de actualiteit?
Elke ll krijgt een blauwe post-it.
- Noteer een voorbeeld van onrecht op de post-it. Schrijf op welk onrecht je het sterkste raakt.
- Alle post-its samen in één bol op het raam hangen.
Elke ll krijgt een gele post-it.
- Denk na over een mogelijke actie die je kan doen, met de klas, met de school, thuis… om op te staan tegen dat onrecht. Dat antwoord schrijf je op je gele post-it.
- Die post-its in de vorm van een vuist rondom de blauwe post-its ophangen.
